آزمون الهى، مقايسه دو صحابى‏

ابوذر غفارى - رضوان الله تعالى عليه - و عثمان دو تن از اصحاب رسول‏ خداصلى الله عليه وآله بودند و هر دو بيش از بيست سال قبل از شهادت رسول‏ خدا صلى الله عليه وآله اسلام آوردند و بيش از بيست سال - با كم و زياد - مصاحبت با رسول خدا صلى الله عليه وآله را درك كردند.
مسلّم است كه چنين اصحاب با سابقه ‏اى در هزاران مجلس رسول‏ خدا صلى الله عليه وآله حاضر شدند، زيرا بنا به روايت علامه مجلسى در بحارالانوار رسول خدا صلى الله عليه وآله در شبانه روز دست كم پنج بار اصحاب را موعظه مى ‏فرمودند. پس از هر نماز، حضرت براى اصحاب مقدارى سخن مى ‏گفتند و اين غير از سخنرانى ‏ها و خطبه ‏هايى بود كه به مناسبتى خاص ايراد مى‏ فرمودند. اين افراد سال‏ها در محضر رسول خدا صلى الله عليه وآله بودند و در سفر و حضر، ايشان آنان را راهنمايى مى‏ كردند و شب و روز با ايشان بودند و مواعظ و خطابه ‏هاى گوناگون ايشان را مى ‏شنيدند.
براساس آنچه در روايات آمده است ابوذر در تبعيد و بر اثر گرسنگى جان داد. بر اين اساس مى ‏توان گفت: آن صحابى بزرگوار حتى مالك نيم درهم نيز نبوده است. زيرا اگر چنين بود چيزى مى‏ خريد و مى ‏خورد و دست كم - در صورتى كه اجل حتمى او نمى ‏رسيد - ديرتر مى ‏مرد.
از سوى ديگر در تاريخ آمده است كه عثمان به هنگام مرگ، هشت ميليون دينار طلا پول برجاى نهاد. هشت ميليون دينار طلا معادل 27 تن طلاست.
«اين دو نفر هر دو صحابى رسول خدا صلى الله عليه وآله بودند و سال‏هاى سال در محضر ايشان حضور داشتند. امروز پس از هزار و چهار صد سال نه هيچ يك از اين دو نفر در ميان ما هستند و نه از آن 27 تن طلا اثرى هست. ولى نام نيك ابوذر و پايمردى و ايستادگى آن صحابى راستين بر سر آرمان‏هاى رسول خدا صلى الله عليه وآله همچنان نَقل محفل‏ها و مجلس‏هاست. در حقيقت دو صحابى پيش گفته مورد آزمون الهى قرار گرفتند، ابوذر با فقر و نداشتن و عثمان با انباشت ثروت و اموال كلان».