|
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
رب اشرح لى صدرى ويسرلى امرى واحلل عقدة من لسانى يفقهوا قولى الحمد للَّه رب
العالمين باره الخلائق اجمعين باعث الانبياء والمرسلين ثم الصلوة و السلام على
الينسر الاعظم و نتيجية العالم سيد العرب والعجم حبيب اله العالمين ابى القاسم
محمد6 و على آله الطيبين الطاهرين المنتجبين المكرمين لاسيما بقية اللَّه فى
الارضين
«ومن يخرج من بيته مهاجراً الى اللَّه ورسوله ثم يدركه الموت فقد وقع اجره على
اللَّه(1)؛ و هر كس [به قصد مهاجرت در راه خدا و پيامبر او، از خانه اش به در آيد،
سپس مرگش در رسد، قطعاً پاداش او برخداست».
قرآن مجيد دو دسته از مسلمانان را وصف كرده گروهى مهاجرين كه از مسلمانان مكه و
گروه ديگر انصار كه اهل مدينه بودند. وقتى رسول اللَّه صلى الله عليه وآله وسلم
وارد مدينه شد انصار كليد خانه هاى خود را در اختيار آن حضرت و مسلمانان مهاجر قرار
دادند و همه امكانات موجود خود را به پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم و مسلمانان
واگذاردند. مهاجرين به آن گروه از مسلمانانى گفته اند كه براى حفظ دين و حفظ جان
خود به فرمان پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم خانه و شهر خود مكّه مكرّمه را رها
كرده و به حبشه يا مدينه مهاجرت نمودند.
مهاجرت در هر زمان
هنگامى كه به آيات قرآن نگاه مى كنيم و روايات
اهل بيت عليهم السلام را در ذيل آيات مى خوانيم مى بينيم مهاجرت و هجرت به زمان
پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله وسلم محدود نبوده، بلكه كلمه مهاجر، اطلاق دارد و
بنابر آنچه در كتب تقاير آمده هجرت از دار جهل به دار علم و از سرزمين كفر به
سرزمين اسلام و تمام حركت هاى اسلامى كه در مسير اسلام باشد و موجب جابه جايى
مسلمانان گردد همه آن ها هجرت خوانده مى شود و مهاجر الى اللَّه بر كسى صدق مى كند
كه با اين انگيزه شهر و سرزمين خود را ترك كند و تمام ارزش و ثواب و پاداشى كه براى
مهاجرين مقرّر شده است براى اين گونه افراد نيز هست.
رگ رگ است اين آب شيرين آب شور
بر خلائق مى رود تا نفخ صور
الگوى مهاجران
در تاريخ اسلام، پيامبر خاتم صلى الله عليه
وآله وسلم و اميرالمؤمنين عليه السلام و مسلمانان صدر اسلام به عنوان مهاجر كه هجرت
و حركات آنان براى مسلمانان الگو بوده است و آنانى كه در عصر بعثت و در زمان عسرت و
سختى همه امكانات خود را در اختيار پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم قرار دادند اسوه
مسلمانانِ همه تاريخ هستند.
پاداش مهاجران
مطلب ديگرى كه شايان توجه است اين كه از نظر
قرآن مجيد و آيه اى صدر سخن، مهاجران الى اللَّه والى رسوله صلى الله عليه وآله
وسلم اگر در مسير هجرت جان سپارند اجر و پاداش خود را مستقيماً از ذات اقدس احديت
دريافت مى كنند و حضرتش اين اجر و پاداش را به ديگران احاله ننموده است. در آيه
ديگر قرآن آمده است: «والسابقون الأولون من المهاجرين والأنصار والذين اتبعوهم
بإحسان رضي اللَّه عنهم و رضوا عنه و أعدّ لهم جنات تجري من تحتها الأنهار خالدين
فيها أبداً ذلك الفوز العظيم(2)؛ و پيشگامان نخستين از مهاجران و انصار و كسانى كه
با نيكوكارى از آنان پيروى كردند، خدا از ايشان خشنود است و آنان از خدا خشنودند و
براى آنان باغ هايى آماده كرده كه از زير [درختان ] آن، نهرها روان است. هميشه در
آن جاودانه اند. اين است همان كاميابى بزرگ». آن دسته از عالمان و مبلغانى كه در
ايام تبليغى به شهرهاى مختلف هجرت مى كنند از مصاديق مهاجر الى اللَّه اند. نيز
قرآن درباره چنين كسانى مى فرمايد: «والذين هاجروا في سبيل اللَّه ثم قتلوا أو
ماتوا ليزقنهم اللَّه رزقاً حسناً(3)؛ و آنان كه در راه خدا مهاجرت كرده، و آن گاه
كشته شده يا مرده اند، قطعاً خداوند به آنان رزقى نيكو مى بخشد».
از مصاديق بارز
يكى از مصاديق مهاجر الى اللَّه در اين روزگار
عالم بزرگوار و مجاهد آية اللَّه العظمى سيد محمد شيرازى قدس سره بود. اين مرد بزرگ
نخستين بار از نجف اشرف به كربلا هجرت نموده و هجرت دوّم ايشان بر اثر فشارها و
تهديدهاى حاكمان بعثى، از عراق به كويت و سومين هجرت شان از كويت به ايران و شهر قم
بود. آن مرجع راحل در اين مسير مشكلات و ناراحتى ها و سختى هاى بسيارى را تحمل كرد
و به حق از مصاديق مهاجر الى اللَّه بود.
سرگشتگىِ گوينده
حقيقت اين است كه گاهى گوينده بايد فكر كند كه
در چه موضوعى سخن بگويد، ولى گاهى فكر مى كند از كجا شروع كند، به اين معنى كه آن
قدر مطالب زياد است كه انسان را سرگردان مى كند كه از كدام موضوع سخن بگويد. اين
امر در مورد اين عالم جليل القدر تحقق يافته است و چنان سرگشته شده ام كه نمى دانم
از كجاى زندگى پر بار و با بركت او شروع كنم، از هجرت او، از جهاد او، از تأليفات
او، از...
سلسله نسب
آية اللَّه العظمى حاج سيد محمد شيرازى (رحمه
الله) فرزند علامه آية اللَّه العظمى حاج ميرزا مهدى شيرازى اعلى اللَّه مقامه
الشريف كه از علماى زاهد و فداكار و مجاهدى كه در كنار مرحوم ميرزاى كوچك آية
اللَّه العظمى ميرزا محمد تقى شيرازى رضوان اللَّه تعالى عليه در مبارزه و جهاد با
استعمار انگليس دست به اسلحه برده و جنگيدند. پدربزرگ مرجع راحل، مرحوم ميرزا حبيب
اللَّه فرزند آقا بزرگ فرزند ميرزا محمود فرزند ميرزا اسماعيل فرزند مير فتح اللَّه
حسينى شيرازى قدس سره م است.
زاد روز مرجع راحل
مرحوم آية اللَّه العظمى شيرازى به سال 1347
ق. در نجف اشرف زاده شد و در نه سالگى به همراه پدر بزرگوارش ميرزا مهدى شيرازى
(رحمه الله) به تقاضاى آية اللَّه العظمى حاج آقا حسين قمّى (رحمه الله) از نجف به
كربلاى معلا هجرت نمود و در آن جا مقدمات علوم و سطوح عاليه و خارج فقه و اصول را
از محضر والدش (رحمه الله) و اساتيد ديگر، از جمله: آية اللَّه العظمى ميلانى
فراگرفت. او در همان سنين جوانى تدريس را شروع كرد و پس از وفات پدر بزرگوارش در
كربلا، به تدريس خارج فقه و اصول پرداخت و شاگردان بسيارى تربيت كرد.
آشنايى با بيت معظم شيرازى
سال هاى متمادى است كه با اين بيت شريف آشنا
هستم و ارادت دارم. به طور دقيق 47 سال قبل كه چهارده ساله بودم همراه پدرم به
كربلا رفتم. آن روزها پالتو پوشيده، كلاهى بر سر داشتم. اين توفيق دست داد كه ده شب
بعد از نماز مرحوم آية اللَّه العظمى آقاى حاج ميرزا مهدى شيرازى قدس سره پدر آية
اللَّه آقاى حاج سيد محمد حسينى شيرازى قدس سره منبر بروم كه با استقبال رو به رو
شدم و صحن حسينى از جمعيت پر مى شد.
تأليفات
مرحوم آية اللَّه العظمى شيرازى (رحمه الله)
هرگز تحت تأثير تبعيد و مهاجرت و ناراحتى ها و آن همه مشكلات قرار نگرفت و روند
حركت جهادى خود را در مسير اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام كُنْد نكرد. بى ترديد
انسانى با آن همه ناراحتى ها فكر آرام و متمركزى نخواهد داشت تا بتواند دست به قلم
ببرد، اما به جرئت مى گويم در عصر و زمان ما اين عالم بزرگوار پركارترين فرد در
عرصه تأليف بود، چه اين كه در تمام عمر در هر شرايطى دست به قلم بوده و در اثر
بسيار نوشتن انگشت هاى ايشان از كار افتاده بود. نتيجه اين زحمات آكنده بودن
كتابخانه از آثار فقهى، كلامى، اخلاقى، سياسى و... ايشان است.
برخى آثار
برشمردن تمام آثار اين مجاهد بزرگ آسان نيست و
به عنوان نمونه به چند كتاب اشاره مى نمايم، از جمله: شرح بر كتاب عروة الوثقى، شرح
بر كفاية الاصول، شرح بر رسائل، شرح مكاسب و القول السديد فى شرح التجريد، شرح
صحيفه سجاديه، شرح بر نهج البلاغه و كتاب تقريب القرآن الى الاذهان (در تفسير)، و
دوره 150 جلدى الفقه و...
آمار دقيق شيعيان جهان
اين مجاهد بزرگوار در طول زندگى خواهان عزت و
سربلندى شيعه بود. روزى محضر ايشان شرفياب شدم. به من فرمود: مبادا روى منبر بگوييد
دويست مليون شيعه داريم، زيرا آمارى كه در اين زمينه اعلام شده آمار استعمارى است.
ما امروز در دنيا صدها مليون شيعه داريم و يك سوم جمعيت دنيا مسلمان است.
سپس كشورهايى را نام برد و آمارى از شيعيان، كشورهاى شيعه نشين و سران و رؤسا
شيعيان بيان نمود و فرمود: من با آنان ارتباط دارم.
اگر بگويم ايشان مايه عزت و سرافرازى شيعه و مكتب تشيع بود، گزاف نگفته ام.
الگوى اخلاق و منش
بيت مرحوم آية اللَّه العظمى شيرازى از نظر
اخلاق و معاشرتِ با مردم نمونه بود. اين سخنِ پيرِ روشن ضمير و عارف مرحوم آية
اللَّه العظمى بهاء الدينى (رحمه الله) بود، چه اين كه وقتى در محضر ايشان بودم به
من فرمود: فلانى، بيت مرحوم آية اللَّه العظمى ميرزا مهدى شيرازى از جهت اخلاق
نمونه است.
تلاش براى احياى مكتب شيعه
توفيقى دست داد و در سفرى كه به سوريه داشتم
در محله خراب (محل حرم مطهر حضرت رقيه عليها السلام ) دمشق مسجدى ديدم به نام مسجد
اميرالمؤمنين عليه السلام كه روحانى كهن سال و بزرگوارى، امامت آن مسجد را برعهده
داشت. تعدادى از كتب معتبر و مهم شيعه را برده. به عربى شكسته با او صحبت كردم. او
گفت: خودت را زحمت نده فارسى صحبت كن.
گفتم: كتاب هايى است از كتب مهم شيعه آوردم خدمت شما.
گفت: ما اين جا در حال تقيه هستيم و به جاى سجده بر مُهر مى بينى كه بر حصير سجده
مى كنم و كتاب ها را به خانه مى بَرم.
شب رفتم زينبيه. در آن جا صحنه ديگرى ديدم. نماز جماعت باشكوه و مُهردان ها پر از
مُهر و مؤذن با بلندگوى دستى اذان مى گفت و جمله أشهد أن عليا و أولاده المعصومين
بالحق حجج اللَّه را با صداى رسا بر زبان آورد. از ديدن اين تضاد در شگفت شدم.
نماز را به جماعت خواندم و پس از نماز اعلام شد: فلانى (اسم مرا برده) از قم مشرف
شده و براى شما سخنرانى دارد. نمى دانستم آمدن مرا از كجا دانسته و چه كسى خبر داده
است. سؤال كردم: امام جماعت اين جا كيست؟
گفتند: آية اللَّه آقاى سيد حسن شيرازى (رحمه الله) برادر آية اللَّه العظمى شيرازى
است.
بعد از سخنرانى آقايى به من گفت: فلانى، آقاى سيد حسن شيرازى فرمود: من شب به ديدن
شما مى آيم. شب شد مرحوم آية اللَّه سيد حسن شيرازى (رحمه الله) تشريف آوردند و تا
نيمه شب بودند و از علويون سوريه و اوضاع مسلمانان افريقا و لبنان گفتند. او را از
نظر جديت و كار و فعاليت و خدمت، بسيار فعال و پر تلاش ديدم.
مرحوم شهيد سيد حسن شيرازى (رحمه الله) تمام برنامه ها و دستورات را در راه هدايت
مردم از برادر بزرگوارش آية اللَّه العظمى شيرازى مى گرفت. اين فقيه مجاهد بود كه
به برادرش خط مى داد تا در افريقا، سوريه، لبنان، بنگلادش، انگلستان و در هر جا كه
مسلمانان وجود داشتند فعاليت هدايت گرانه داشته باشد و به حق از عهده وظيفه خود بر
مى آمد.
رزق حسن، موهبت پروردگار
در قرآن كريم آمده است: «والذين هاجروا فى
سبيل اللَّه ثم قتلوا أوماتوا ليرزقنهم اللَّه رزقاً حسناً». بر اساس اين آيه پاداش
مهاجرين الى اللَّه رزق حسن در دنيا و آخرت است و اما رزق حسن در دنيا كه خداوند به
اين فقيه بزرگوار عطا فرمود به نظر من مكان دفن ايشان است كه در كنار قبر برادر
شهيدش آية اللَّه سيد حسن شيرازى (رحمه الله) قرار دارد.
حبيب بن مظاهر حرم فاطمه معصومه عليها السلام
اين پرسش پيش مى آيد: اگر آية اللَّه العظمى
شيرازى در كربلاى معلى بود و در آن جا از دنيا مى رفت آرزو نداشت كه حبيب وار جلوى
درب ورودى حرم امام حسين عليه السلام به خاك سپرده شود؟ بى ترديد پاسخ مثبت است،
چرا كه او شيفته سيدالشهداء عليه السلام بود و قطعاً آرزوى او اين بود. حال كه در
كربلا در حرم امام حسين عليه السلام اين امكان فراهم نشد، ولى در جوار كريمه اهل
بيت، فاطمه معصومه عليهم السلام آرميد و هر زائرى در حال ورود بر حرم و خروج از آن،
از سر اخلاص، فاتحه و دعايى نثار روح پاك او مى كند.
چند بيت سروده خودم در فقدان اين عالم بزرگوار
اجرِ عملِ هجرتِ در راه خداوند
فرموده خدا رزق حسن بعد جنان بود
اين رزق حسن تا به صف حشر و قيامت
دربان حرم همچو محمد (رحمه الله) كه توان بود
من تسليت خويش بگويم به تو مهدى
چون در ره تو خدمت او نيك عيان بود
ديدم به دل خويش من آن مادر اسلام
اندر سر سجاده كه او موى كَنان بود
مَخْلَص به خدا ماتم مردان فضيلت
بر قلب گران تر ز دو صد بار گران بود
فقدان اين سرباز پا در ركاب و به تمام معنا خدوم، صاحب آن ديد بلند و ژرف و با آن
بيان و قلم به محضر مقدس حضرت بقية اللَّه الاعظم عليه السلام ارواحنا فداه و همه
حوزه هاى علميه و بيت شريف و خصوصاً برادر بزرگوارش حضرت آية اللَّه سيد صادق
شيرازى - دامت بركاته - تسليت عرض مى نمايم.
1) نساء (4)، آيه 100.
2) توبه (9)، آيه 100.
3) حج (22)، آيه 58. |