نگرش اديان توحيدى به روزه

گروه جوانان موسسه گفت وگوى اديان گروهى است تازه تاسيس متشکل از ۷ عضو از دين هاى اسلام، مسيح، يهود و زرتشت که هدف اصلى آن ايجاد صلح در ميان پيروان اديان و مذاهب با تاکيد بر مشترکات آنهاست.
اين گروه روز 7 آبان83 با دعوت از ۳ کارشناس دينى از اسلام، يهوديت و مسيحيت جوانان حاضر در جلسه را با روزه در اين ۳ دين توحيدى آشنا کرد.
در اين جلسه ابتدا مهندس آرش آبائى، نماينده انجمن کليميان تهران درباره روزه در دين يهود سخنانى ايراد کرد. آبائى گفت: در شريعت يهود سه راه متعارف براى نزديکى به خدا و کسب رحمت او موجود است: صم، قل، و مامون، يعنى روزه، دعا، و صدقه. بنابراين يک فرد مومن يهودى روزه ميگيرد تا به خدا نزديک شود.
وى از روزه يوم کيپور به عنوان روزه بزرگ و مهمترين روزه در آيين يهود نام برد و گفت: روزه يوم کيپور، يا روزه توبه مهمترين واقعه مذهبى يهوديان در طول سال است؛ روزى که تمام اقشار يهودى آن را گرامى ميدارند، زيرا در اين روز گناهان بخشوده ميشوند.
وى سپس با ذکر اين مطلب که ساير روزههاى واجب آيين يهود به مناسبتهاى مختلف تاريخى و بلايايى که بر قوم آنها نازل شده است، گرفته ميشود، سپس از روزههاى مستحب آيين يهود نام برد و گفت: هدف از روزه گرفتن فقط گرسنگى دادن به جسم نيست. يشعياى نبى، يکى از پيامبران يهود در پاسخ به گروهى از يهوديان که انتظار داشتند خداوند به روزه جسمانيشان توجه کند و همه حاجتهاى آنها را برآورده کند، گفت: روزهاى که مورد نظر خداست، روزهاى نيست که شما ميگيريد و چند ساعتى خود را رنج ميدهيد و گرسنه ميمانيد. هدف خدا آزادى بردگان و پاره کردن زنجيرهاى ظلم و ستم است و توجه به معنوياتى است که در پشت روزه نهفته است.
وى در پايان گفت: اين آيه در صبح روز يوم کيپور در همه کنيسه ها خوانده ميشود تا مردم بدانند هدف خداوند چيزى فراتر از يک روز گرسنگى است.
در ادامه کشيش آشو تمرز سخنان خود را با آيه اى از انجيل متى، باب چهارم آغاز کرد که مسيحيان را به روزه دعوت ميکند، و گفت: در مسيحيت روزه نه تنها روزه ظاهرى، بلکه روزه باطنى و معنوى است؛ دورى از شريران و گناهان بزرگترين فايده براى متدينين است. خداوند سه آزمايش را در کتاب مقدس براى مسيح مطرح کرد تا او را به کمال انسانيت برساند؛ سه آزمايشى که آدم و حوا از آن موفق بيرون نيامدند. اين سه وسوسه اى که هميشه انسانها را به خود مشغول داشته باعث شده که در تمام اديان روزه يکى از واجبات باشد و اولين چيزى که مورد آزمايش قرار ميگيرد، گرسنگى است. کشيش تمرز از انتظار به عنوان دومين شاخصه از تکبر به عنوان سومين وسوسه نام برد و افزود: انسان امروزى با تکبر در ستيز است. دوست دارد تمام دنيا مال او باشد؛ روزه به ما ياد ميدهد از چيزهايى که درگير آن هستيم، يعنى روزمره‏گى فاصله بگيريم و به جايى برسيم که ببينيم اطرافيان ما چگونه زندگى می کنند.
کشيش آشو تمرز سخنان خود را با آيهاى از انجيل در همين مورد پايان داد: گنجه اى خود را در زمين ميندوزيد که زنگ يا بيد آنها را زيان ميرسانند، يا دزدها نقب زده، آنها را ميدزدند؛ بلکه گنجها براى خود در آسمانها بيندوزيد، زيرا جايى که گنج شماست، دلهاى شما نيز آنجا خواهد بود.
قابل توجه است که مسيحيان در تمام طول سال چهارشنبه ها و جمعه ها را روزه ميگيرند؛ چهارشنبه ها به خاطر راى به مرگ مسيح و جمعه ها به خاطر مرگ مسيح. آنها در حقيقت از خوردن مواد پروتئينى امساک ميکنند، اما ميتوانند گياهخوارى کنند.
سخنران آخر اين کارگاه، دکتر حجت الله جوانى، استاد دانشگاه الزهرا به تبيين و تشريح روزه در دين اسلام پرداخت. دکتر جوانى گفت: وقتى پيامبرى مبعوث ميشود، مجموعه اى از اعتقادات را به مردم متذکر ميشود که اين تذکرات دستگاه نظرى اعتقادات دينى را تشکيل ميدهد، اما براى اينکه اين دستگاه نظرى تقويت شود و جلوه عملى پيدا کند، به يک دستگاه عملى يا به تعبير ديگر احکام، آيين و مناسک نياز است. ما با پذيرش اختيارى اين احکام در حقيقت رابطه دوستى بين خدا و خودمان را تقويت ميکنيم.
بعد از سخنرانيها، شرکتکنندگان در کارگاه تجربى در ۳ گروه مجزا به بحث راجع به لزوم اجراى مناسک دينى، از جمله روزه پرداختند، آثار اجتماعى و فردى مرتبط بر آن را بررسى كردند و نظر خود را راجع به اين که تاکيد بر آموزه هاى مشترک اديان چگونه ميتواند باعث نزديکى پيروان آنها به يکديگر و ايجاد دنيايى پر از صلح و آرامش شود، اعلام کردند.