بسم الله الرحمن الرحيم

نگرشى  كوتاه بر زندگانى فقيه أهل البيت عليهم السلام

مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمى حاج سيد صادق حسینی شيرازى (دام ظله)

الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على محمد وآله الطاهرين

مقدمه:

صبح روز دوشنبه 2/ شوال/1422 هجری  قمرى بزرگ مرجع جهان تشيع حضرت آيت الله العظمى آقاى حاج سيد محمد حسينى شيرازى  دار فاني را وداع گفته و جهان تشيع را در سوگ خود نشانيد.

به حق ايشان از علمای ربانی كه پرچمدار حق ودارای ديدگاهی روشن و تفكری زنده و دارای اخلاق كريمه و عمل صالح، نابغه ای در تاليف و ترويج دهنده آثار و علوم و معارف أهل البيت علیهم السلام بود

و به درستيكه آن مرجع راحل برای جهان اسلام تاليفات فراوان و گرانبهایی را بر جا نهاد كه متجاوز از هزار كتاب می باشد و هزاران فقیه و عالم و سخنور و مولف و دانشمند و اضافه بر صدها موسسه دينی و فرهنگی و خيريه از آثار و فعاليتهای بزرگ مرد عالم اسلام حكايت مي كند.

و براستی كه رحلت ايشان خسارتی بزرگ برای علم و علما و جهان اسلام و حوزه های علميه می باشد و از خدای متعال خواستاريم كه روح بلندش را با اجداد طاهرينش محشور فرموده و برادر بزرگوارش فقيه اهل بيت علیهم السلام محقق عاليقدر حضرت آيت الله العظمی آقای حاج سيد صادق حسينی شيرازی را برای جهان تشيع حفظ فرمايد و خسارت فقدان آن بزرگ مرجع را با وجود پر بركت ايشان جبران نموده و معظم له  را در خدمت به جهان اسلام و تشیع موفق بدارد.

حضرت آيت الله حاج سيد صادق حسينی شيرازی در روز 20/ذی الحجة/1360 هجری قمری در كربلای معلی بدنيا آمده و دروس دينی و حوزوی را از بزرگان علما و مراجع در حوزه های علميه فرا گرفته تا اينكه به درجات عالی علم و اجتهاد رسيدند.

علما و بزرگان ايشان را به عالمی فقيه و اصولی مبرز وآشنا به علوم معقوله و منقوله می شناسند و به پرهيزكاری و زهد و ورع و فضائل اخلاقی اعتراف دارند.

ايشان در خاندانی عالم و اصيل در نسب و آشنا به علوم مختلفه فقه و اصول وجهاد و فداكاری و از خود گذشتگی كه همانا بيت مجدد شيرازی بزرگ است و در فضایی آکنده از ورع و پرهيزگاری و معرفت الهی وجوی با نشاط در زمینه دروس و استنباط احكام شرعی پرورش يافت و تمامی اوقات و ساعات خود را در اين راه صرف نمود.

اين بزرگوار در ارتباط با علماء و بزرگان مراجع و شخصيات دينی و گفتگوی با آنان در مختلف مسائل دقيق علمی و هر آنچه كه مربوطه به اوضاع و شوون شيعيان جهان در زمان غيبت حضرت حجت ابن الحسن (عجل الله تعالی فرجه الشريف) می شود شهرت دارند.

تاليفات متعدد و گوناگون معظم له برای سطوح مختلف اقشار مردم از خصوصيات ایشان می باشد که از جمله تالیفات نامبرده برای حوزويان و طلاب فاضل كتابهای شرح لمعه و شرح كتاب شرائع الاسلام و شرح تبصرة المتعلمين و شرح سيوطی و شرح كتاب صمديه و موجز در منطق و... می باشد.

و همچنین برای فقهاء و مجتهدين درسها و مباحثی را در فقه و اصول با استدلال علمی و دقيق  (مانند شرح عروة الوثقی در مسائل اجتهاد و تقليد و كتاب معروف بيان الاصول و قاعده "لا ضرر ولا ضرار") را با روشی متين و زيبا و علمی به رشته تحریر در آودره اند.

و حدود 20 سال مشغول بحث خارج فقه واصول می باشند.

در محفل علمی ايشان جمع كثيری از علماء و دانشمندان و فضلاء و حتی مجتهدين برای استفاده بیشتر از محضر علمی ایشان حاضر می شوند چنانچه برخی از مدرسین خارج در حوزه علمیه قم و سوریه از شاگردان این عالم فرزانه می باشند.

خاندان كریمه:

نسب حضرت آيت الله العظمی آقای حاج سيد صادق حسينی شيرازی:ایشان از فرزندان زيد فرزند امام زين العابدين فرزند امام حسين فرزند امام امير المومنين علی عليهم السلام می باشد.

وی پرورش يافته خاندانی معروف و شاخص در فقاهت و مرجعيت در طول يكصد و پنجاه سال اخير می باشد. که به نام برخی از این اختران تابناک اشاره می نماییم:

1- بزرگ مرجع جهان تشيع آيت الله آقای حاج سيد محمد حسن شيرازی (قدس سره) معروف به مجدد شيرازی صاحب نهضت مشهور تنباكو در ايران. وفات وی به سال 1312 هجری قمری بوده است.

2- مرجع دينی آيت الله العظمی ميرزا محمد تقی شيرازی (قدس سره) رهبر انقلاب 1920 ميلادی در عراق (وفات وی به سال 1338 هجری ميباشد)

3- بزرگ مرجع جهان تشیع آيت الله العظمی حاج سيد علی شيرازی (قدس سره) فرزند مجدد شيرازی از بزرگان ومراجع شيعه در نجف اشرف (وفات وی به سال 1355 هجری قمری ميباشد)

4- آيت الله العظمی آقای سيد اسماعيل شيرازی (قدس سره) (فوت وی به سال 1305 هجری قمری است)5- بزرگ مرجع جهان تشيع حضرت آيت الله العظمی آقای سيد عبدالهادی شيرازي.

6- حضرت آيت الله العظمی آقای سيد ميرزا مهدی شيرازي (قدس سره) (پدر ايشان) از بزرگان مراجع شيعه در كربلاء مقدسه وفات وی به سال 1380 هجری قمری ميباشد

7- مرجع دينی جهان تشيع حضرت آيت الله العظمی آقای حاج سيد محمد حسينی شيرازی (قدس سره) برادر حضرت آيت الله العظمی حاج سيد صادق حسينی شيرازی  كه به اختصار به خصوصيات ايشان اشاره گرديد.

8- آيت الله شهيد سيد حسن شيرازی (اعلی الله مقامه - برادر معظم له) موسس و بنيانگذار حوزه علميه در كنار حرم مطهر حضرت زينب كبری عليها السلام در سال 1400 هجری قمری در بيروت با تروری ناجوانمردانه به دست دژخيمان بعث عراق به شهادت رسید.

استادان:

حضرت آيت الله حاج سيد صادق حسينی شيرازی در تاريخ 20 / ذی الحجه/ 1360 در كربلاء مقدسه بدنيا آمده و مراحل مختلف دروس علمی را زير نظر بزرگان علماء و مراجع در حوزه علميه كربلاء دنبال كردند. تا به درجات عاليه اجتهاد رسيدند . از جمله اساتيد ايشان:

1.     مرحوم والدشان حضرت آيت الله العظمی ميرزا مهدی حسينی شيرازی (قدس سره) .

2.     مرحوم برادرشان حضرت آيت الله العظمی حاج سيد محمد حسينی شيرازی (قدس سره).

3.     مرحوم  آيت الله العظمی آقای سيد هادی ميلانی (قدس سره).

4.     مرحوم آيت الله العظمی آقای شيخ محمد رضا اصفهانی (قدس سره).

5.     مرحوم آيت الله شيخ محمد شاهرودی (قدس سره).

6.     مرحوم آيت الله شيخ يوسف خراسانی (قدس سره).

7.     مرحوم آيت الله حاج شيخ محمد صدقی مازندرانی (قدس سره).

8.     مرحوم آيت الله حاج شيخ جعفر رشتی (قدس سره).

9.     مرحوم آيت الله سيد كاظم مدرسی (قدس سره).

وديگر استاتيد محترم حوزه علميه در كربلاء و نجف اشرف وهمانطوريكه اشاره گرديد ايشان بيش از 20 سال واز هنگام هجرت به كويت در سال 1398 هجری قمری تاكنون مشغول بحث وتدريس خارج فقه واصول بوده وعده أی فراوانی از آقايان فضلاء وعلماء در محضر ايشان حضور می يابند.

فعاليتهای اجتماعى

موسسات:

از اهتمامات خاص اين مرجع عاليقدر (حضرت آيت الله العظمی آقای حاج سيد صادق حسينی شيرازی) توجه به امر موسسات دينی و انسانی و فرهنگی و خيريه بوده و بسياری از هيئتهای دينی و حسينی و مساجد و حسينيه ها و مدارس و كتابخانه ها و انتشارات و درمانگاهها با توجيهات و ارشادات حضرتش تاسيس گرديده است.

تربيت:

اين بزرگ مرد علم و اخلاق در تربيت علمی و اخلاقی طلاب و علماء و فضلا اهميت شايانی را قائل بودند. بطوريكه دروس اخلاق حضرتش در عراق و كويت و ايران زبانزد همه عاشقان و دلباختگان مكتب اخلاقی وی بوده و در محضر مباركش تعداد عديدی از فضلا و علماء استفاده برده اند.

اخلاق عالى:

اخلاق اسلامی و نمونه ايشان زینت بخش شخصيت والای علمی معظم له در طول بيش از 50 سال ميباشد.  هر شخصی كه با ايشان معاشرت داشته باشد خلق نیک و فضائل انسانی و خوشرویی معظم له اولین مسئله ای است که توجه افراد را جلب مب کند زهد آن بزرگوار در تمامی ابعاد زندگی زبانزد خاص و عام است.

دوری از مظاهر دنیا و ما فيها دنيا در كنار تقوی و ورع و توكل بر  خدا و تواضع فراوان برای مردم و احترام به كوچك و بزرگ، صبر و پايداری و ثبات قدم و استقامت و تحمل بسياری از مشكلات و مصائب در راه اعتلای کلمه اسلام و دوستی برای خدا و در راه خدا و خدمت به مردم و مدارات با آنان شعار این بزرگوار می باشد که خود قبل از دیگران به آنها عمل می نماید.

تاليفات:

تاليف را در سن جوانی آغاز و تاكنون نيز دنبال می كنند و در مختلف علوم اسلامی خاصه علوم و دروس حوزوی تاليفاتی دارند که متجاوز از 50 عنوان كتاب می باشد. و در اینجا به برخی از تالیفات ایشان اشاره می شود:

ـ شرح عروة الوثقی: در چند مجلد که جلد اول آن در باب اجتهاد و تقليد مي باشد. جلد اول آن 72 مسئله از كتاب اجتهاد و تقليد را شامل می شود و دارای 700 صفحه بوده و در لبنان به چاپ رسيده است اين كتاب از تاليفات آن مرجع بزرگوار در كربلای مقدس می باشد و همين نسخه با اضافات و بازنگری جديد مولف در حدود هزار صفحه زير چاپ است.

ـ بيان الاصول (10جلد): که جلد پنجم آن (در باب قاعده لاضرر ولا ضرار) به چاپ رسیده.

اين كتاب بحث علمی ودقيق واستدلالی ومفصل در علم اصول بوده از تاليفات ايشان در شهر مقدس قم ودارای 342 صفحه می باشد. وتاكنون چند بار چاپ گرديده است. آخرين چاپ آن در سال 1422 هجری در بيروت می باشد.

ـ توضيح شرائع الاسلام در 4 جلد: شرح توضيحی بر كتاب شرائع الاسلام تاليف محقق حلی (قدس سره) شامل هزاران تعليق و توضيح در مختلف ابواب فقهی از عبادات و معاملات و ايقاعات و غيره می باشد. كتاب از تاليفات ايشان در كربلاء مقدس بوده و مورد توجه بسياری در حوزه های علميه و دانشگاهيان قرار گرفته و حتی بعنوان كتاب درسی و مصدر مهمی نيز برای آنان تعيين گرديده است.

- شرح تبصرة المتعلمين (2جلد): شرح مزجی بر كتاب (تبصرة المتعلمين فی احكام الدين) مرحوم علامه حلی (ره) بوده و مختلف ابواب فقه از طهارت تا ديات را در بر می گيرد.

كتاب از تاليفات ايشان در  كربلاء مقدسه بتاريخ 1382 هجری شمسی در جلد اول كه شامل 468 صفحه ودر جلد دوم 534 صفحه می باشد تاكنون  چندين بار تجديد چاپ شده و اولين بار در شهر نجف اشرف به سال 1382 هجری به زیور طبق پیوسته است.

- شرح بر كتاب سيوطی (2جلد): شرح تعليقی است بر كتاب (البهجة المرضية فی شرح الالفيه) تاليف جلال الدين سيوطی . اين كتاب از كتب علمی و درسی در حوزه های علميه می باشد و از تاليفات وی در كربلا مقدسه بتاريخ 15 شعبان 1386 هجری قمری جلد اول آن در 454 صفحه و جلد دوم آن 444 صفحه بوده و بخاطر استقبال فراوان و شديد طلاب سطوح حوزه چندين بار تجديد چاپ شده است.

- شرح صمديه: شرح جامع و وافر بر كتاب صمديه شيخ عبدالصمد عاملی رحمة الله عليه در علم نحو و كتاب ضمن كتب درسی در حوزه علميه در كربلاء می باشد و بيش از ده بار در قم و نجف اشرف چاپ شده است.

- شرح عوامل: شرح است بر كتاب عوامل علامه محقق محمد محسن فيض كاشانی (رحمه الله) و ضمن كتب درسی در نظام حوزه های علميه ميباشد كتاب از تاليفات ايشان در كربلاء مقدسه بوده و پايان تاليف آن بتاريخ 8 رمضان 1384 هجری قمری و در 183 صفحه بوده چند بار هم چاپ شده است.

- شرح المعة الدمشقية (10جلد): شرح تعليقی جامع و كامل بر كتاب (شرح لمعة دمشقية) تاليف شهيد دوم (قدس سره) كه از مهمترين كتب درسی در حوزه علميه می باشد كه انشاء الله بزودی چاپ خواهد شد.

- موجز در منطق: شامل بر اصول علم منطق به روشی واضح و روشن می باشد كه برای مبتدئين در حوزه های علميه نوشته شده و در بعضی از حوزه ها ضمن برنامه درسی قرار گرفته.  این کتاب از تاليفات ايشان در شهر كربلاء مقدسه بتاريخ 2/محرم/1384 هجری شمسی می باشد.

كتب اعتقادی:

از جمله كتب مهم در دفاع ازمذهب اهل البيت (عليهم السلام) مجموعه كتابهای اين عالم ربانی ومرجع بزرگوار می باشد كه در اين فصل به آنها اشاره می كنيم.

- علی علیه السلام در قرآن (2 جلد): 711 آيه شريفه قرآن  كريم كه در بيان فضيلتها و عظمت حضرت أمير المومنين علی بن ابيطالب علیه السلام نازل شده و تمامی اين فضائل بر گرفته از مصادر و كتب معتبره ا هل سنت بوده و از سوره حمد تا سوره اخلاص می باشد. جمع آوری و تدوين آن را در كربلای معلی انجام داده جلد اول آن 404 صفحه و جلد 2 در 528 صفحه ميباشد و آخرين چاپ آن در لبنان توسط دارالعلوم انجام گرفته است.

- فاطمه الزهراء علیهاالسلام در قرآن: كه شامل بر بيان آياتی است كه پيرامون حضرت فاطمه زهراء (علیهاالسلام) و بنابر مصادر و كتب اهل سنت و در شهر مقدس قم و بتاريخ 17 رجب 1408 تاليف شده است كتاب كه در 360 صفحه می باشد چندين بار تجديد چاپ شده.

- اهل البيت علیهم السلام در قرآن: اين كتاب نيز شامل آياتی است كه در شان و مقام باعظمت اهل البيت عليهم السلام بوده و از مصادر و كتب معتبره اهل سنت از سوره فاتحه تا كوثر كه در آن دهها آيه مباركه مورد بحث  و بررسی قرار می گيرد كتاب از تاليفات ايشان در كويت و شامل 407 صفحه می باشد.

- شيعه در قرآن: آيات شريفه ای از قرآن حكيم كه در باره شيعيان حضرت علی بن ابيطالب (علیه السلام) می باشد كه تمامی شان نزول تاويل و تفسير اين آيات از كتب و مصادر عامه و اهل سنت می باشد توسط اين فقيه عاليقدر و محقق والا مقام جمع آوری و تدوين شده است.

- حضرت مهدی (علیه السلام) در كتب اهل سنت: اين كتاب شامل مجموعه زيادی از روايات كه پيرامون حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) به نقل  از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بوده. و تمامی مصادر آن از كتابهای اهل سنت و عامه و از تاليفات وی در كربلاء مقدسه و در 126 صفحه و تاكنون چند بار چاپ واولين آنها بسال 1400 هجری در موسسه الوفاء در لبنان ميباشد.

- حقائق عن الشيعة: اين كتاب در اثبات عقائد و رد بر شبهاتی است كه از طرف دشمنان مذهب مطرح شده و ايشان تمامی آنها را با اسلوبی روشن و زيبا و واضح پاسخ فرموده اند.

كتاب از تاليفات آن بزرگوار در كربلاء  مقدسه در 80 صفحه ميباشد وتاكنون چند بار چاپ شده است.

كتب فكری و فرهنگى:

 در اين بخش به معرفی مجموعه ای ازكتابهای فكری و توجيهی  كه برای امت  اسلامی تاليف كرده اند می پردازيم.

- قياس در شريعت اسلامی: اين كتاب مساله مهم قياس و احكام آن در شريعت و دين اسلام را مورد بحث و گفتگو قرار می دهد و از تاليفات حضرتش در كربلاء می باشد.

- منزلت نماز جماعت در اسلام: كتاب شامل مجموعه أی از احاديث شريفه در فضيلت نماز جماعت و بيان فلسفه و احكام آن بوده از تاليفاتشان در كويت می باشد.

- روزه: فلسفه روزه  و احكام مربوطه كه به صورتی ساده و روان تهيه و تنظيم شده و در كربلاء مقدسه تاليف و در شهر نجف اشرف چاپ شده است.

- حج:

- مقدماتی در اقتصاد اسلامی: اين كتاب در كويت چاپ  شده است.

- اقتصاد و مشكل ربا: كتاب بيانگر مضرات ربا در اقتصاد جهانی و راه حل های آن می باشد که در كويت بچاپ رسيده است.

- سياست از ديدگاه اسلامی: ديدگاه اسلام در باره سياست چيست توضيح و بيان سيره و روش حضرت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و حضرت اميرالمومنين (علیه السلام) وائمه طاهرين (علیهم السلام) در مقابل مسائل سياسی را در اين كتاب شرح و توضيح داده از تاليفات ايشان در كربلاء مقدسه و شامل 414 صفحه می باشد. و آخرين بار در دارالعلوم بچاپ رسيده است.

- شراب  و جامعه: مضررات و مفاسد شراب در جامعه چيست موضوع كتابی است كه ايشان در كربلاء مقدسه تاليف و چندين بار در نجف و قم تجديد چاپ شده است.

- بديهای بی حجابی: كتاب شامل بحثی درباره ضرورت حجاب و مشاكل و مفاسد بی حجابی می باشد از تاليفات ايشان در كربلاء می باشد.

- داستانهای آموزنده: شامل بر مجموعه هایی از داستانهای هدف دار و آموزنده بوده از نوشته جات ايشان در كربلاء مقدسه و چاپ آن در نجف اشرف به سال 1378 هجری قمری می باشد.

- عقوبات در اسلام: فلسفه عقوبات در اسلام و بيان شرائط و احكام آن از تاليفات ایشان در كربلاء مقدسه بوده و در بيروت چاپ شده است.

- راهی به سوی بانك اسلامی: كتاب كه سعی بر دادن يك ديدگاه كامل درباره بانك اسلامی است و مسائل و اشكالات برطرف شدن قانون ربا را در نظام بانكی حل و فصل می نمايد و مسائل و وظايف مهم يك بانك اسلامی با آخرين نظريات موجود در قانون اقتصاد جهانی روشن و بيان می كند كتاب 104 صفحه در سال 1392 در كربلاء معلی تاليف و در دارالصادق به سال 1972 م در لبنان بچاپ رسيده است.

- اصلاحات كشاورزی در اسلام: نقشه معروف استعمار برای از بين بردن كشاورزی در كشورهای اسلامی كه بنام اصلاحات زراعی انجام گرفته و ديدگاه واقعی و روشنی از قوانين كشت و كشاورزی را در اسلام بيان می كند.

كتاب از تاليف ايشان در كربلا مقدسه به سال 1380هجری قمری می باشد و چاپ اول آن در انتشارات دارالصادق در كربلاء انجام شد که حكومت وقت عراق تمام نسخ آن را مصادره و مسئول چاپخانه را بازداشت و جريمه سنگين نمود.

- مالك اشتر نخعی: شرح حال شخصيت بزرگ سردار اسلام مالك اشتر نخعی (رضوان الله عليه) از تاليفات حضرت آيت الله العظمی سيد صادق حسينی شيرازی  در كربلاء و به سال 1387هجری در چاپخانه (الغری الحديثه) در نجف اشرف بچاپ رسيده است.

- شهيد اول: شرح حال و بيان زندگی مختصری از شهيد اول: شيخ شمس  الدين ابو عبد الله محمد بن جمال الدين مكی فرزند شمس الدين محمد مطلبی دمشقی عاملی جزينی همدانی است و از تاليفات ايشان در كربلاء ضمن سلسله (بزرگان شيعه) بوده و در نجف اشرف چاپ شده است.

- شهيد دوم: شرح حال مختصر شهيد دوم: شيخ زين الدين علی بن احمد الجبعی عاملی می باشد نوشته جات آن بزرگ مرجع در كربلاء مقدس و همراه سلسله بزرگان و همچنين در نجف اشرف بچاپ رسيده است.

- پدر: اين كتاب كه شامل بر فرازهای حساس و آموزنده از زندگی مرحوم آيت الله العظمی آقای حاج سيد ميرزا مهدی شيرازی (قدس سره) بوده و به اصرار فراوان بعضی از مومنين به مناسبت اولين سالگرد رحلت آن مرجع عظيم نوشته شده است.

علاوه بر اين مجموعه تعدادی از كتابها ی فوق الذكر به زبانهای فارسی و اردو و ديگر زبانها ترجمه و چاپ شده است.

برگشت