عده اى از دانشجويان رشته معمارى دانشكَاه پلی تکنیک اتريش به اتفاق رئيس دانشگاه كه براى تحقيق در معمارى اسلامى به ايران مسافرت نموده بودند پس از بازديد از شهرهاى يزد و اصفهان جهت آشنايى با علماى شيعه به قم مقدسه آمده و پس از حضور در "بيت" با آيت الله العظمى سيد صادق شيرازى ملاقات نمودند. در اين ملاقات ابتدا حضرت آيت الله شيرازى مقدارى راجع به اسلام براى آنها صحبت نمودند سپس به سئوالات آنها پاسخ دادند.

آيت الله شيرازى سخنان خود را با بسم الله الرحمن الرحيم شروع نموده و فرمودند آموزشهاى آسمانى اسلام به ما امر مى كند كه كلام خود را در هر مسئله اى چه خاص و چه عام با نام الهى و ذكر رحمت او شروع نمائيم سپس به فرد فرد ايشان خير مقدم گفته و اضافه نمودند:

در نظر ما (اسلام) در اين جهان وسيع كه يك ستاره كوچكش كره زمين است اصل انسان است و در انسان اصل فكر و انديشه او است و چون اساس انديشه و فكر علم است لهذا بالاترين مساله در نظر اسلام علم است.

و لذا در اسلام آنقدر علم تقدير و احترام شده است كه پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله) فرموده است : عالم خوابش هم عبادت است و يك مثال براى تقدير از علم از مثالهاى بسيار ، فرزند اين پيامبر اسلام ، امام حسين (عليه السلام) است وقتى كه پسرشان را فرستادند به مكتب اول كلمه اى كه معلم به فرزند امام حسين (عليه السلام) تعليم كرد براى جزاى او و اجر او امر كردند درّ و جواهرات آوردند و دهن معلم را پر از در و جواهرات كردند و بعد فرمودند اين اجرِ تعليم تو نيست اين كمتر از تعليم تو است. بحث حول علم نزد ما بسيار زياد است اما همين مقدار اكتفا مى كنم و منتقل به بحث ديگر مى شوم

بحث آزادى در اسلام.

در اسلام قانونى است كه فرمايش پيامبر اسلام است (الناس مسلطون على انفسهم) هر كسى نسبت به تصرفات خودش تسلط دارد و آزاد است و در هر بعد و مجالى كه باشد.

دو استثناء در اين رابطه وجود دارد:

استثناء اول اين است: انسان حق ندارد خودكشى كند يا ضرر بسيار سنگين بر خودش وارد كند يعنى مثلا كارى كند كه سرطان بگيرد يا سكته مغزى كند و مرض با دوام تا آخر عمر بگيرد.

بعد به شما كتاب ميدهيم كه مفصلا اين مطالب با تفصيل بيشتر نوشته شده است

استثناء دوم در آزادى: هيچكس آزاد نيست كه نسبت به ديگرى تصرفى بدون رضايت او كند و اين استثناء تا اين حد است كه در روايت بزرگان اسلام دارد كسى حق ندارد بين دو انگشت خود لباس ديگرى را بگذارد و لو در حد اينكه بخواهد ببيند نرم است يا زبر اگر صاحب لباس راضى نباشد اين شخص اين مقدار آزادى ندارد.

اين مختصرى حول آزادى

مطلب سوم: رحمت اسلام است.

اين رحمت در اسلام در تاريخ پيامبر اسلام صدها نمونه دارد كه يك مورد آنرا بعنوان نمونه عرض خواهم كرد.

قصه اي بسيار مفصل كه خلاصه اش ميكنم در چند كلمه.

پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله) محمد بن عبد الله اولي كه شروع اعلان نبوت را درشهر مكه نمودند اهل مكه تمام با ايشان مخالفت كردند باستثناء يك نفر كه على بن ابيطالب بود و اين مخالفت منجر شد به اينكه مكرر پيامبر را زدند و آزار دادند تا13 سال پيامبر تحت آزار اينها بودند بعد از 13 سال همه متفق الكلمه شدند كه پيامر را نيمه شب ترور كنند.

پيامبر اسلام نيمه شب از مكه بيرون آمدند و هجرت كردند به شهر مدينه (500 كيلومترى  شهر مكه) اهل مكه لشكر كشى كردند و تا مدينه آمدند و مكرر با پيامبر جنگ كردند و برخى ازاصحاب  پيامبر و بستگان پيامبر را شهيد كردند بعد از 8 سال از بودن در مدينه پيامبر قوت پيدا كردند و با ارتش وارد مكه شدند 21 سال مى گذشت كه اهل مكه پير و جوان زن و مرد همه گونه پيامبر واصحابش را آزار داده بودند در عين حال پيامبر كه وارد مكه شدند با اينكه با ارتش وارد شدند و پيروز بودند مع ذلك عفو عمومى دادند و احدى را كارى نكردند با اينكه آنها در دين پيامبر نبودند و پيامبر اعلان فرمودند (اذهبوا فأنتم الطلقاء) يعنى شما ها همه آزاد خواهيد بود و هيچ برخورد تندى با شما ها نخواهيم داشت و نداشتند.

شما ها هر كدام چه مرد وچه زن بعنوان يك عالم از منطق اسلام و در نظر پيامبر اسلام حتى استراحت و خوابتان عبادت حساب شده است . اين خلاصه بسيار فشرده اى بود از ظاهر اسلام براى شما عرض داشتم.  اگر سؤال و فرمايش داشتيد بنده مستعدم گوش كنم.

يكى از افراد سؤال كرد :

دو هفته در ايران بوديم و گشتيم و مهمان نوازى ايرانيان را ديديم ولي اينجا با كشور ما اتريش يك فرق دارد آنجا سياست و مذهب از هم جدا است ولي اينجا نيست نظر شما چيست؟

جواب: در نظر ما سياست جزء مذهب است اما آن سياستى كه اين سه (علم و آزادى و رحمت) در آن باشد كه عرض كردم.

سؤال: ما همه از دانشگاه معمارى هستيم و اين سفر ما براى آثار معمارى است آيا اسلام در رابطه با معمارى نظرى دارد.

جواب: در نهج البلاغه مقاطع متعددى است راجع به معمارى (فسر في ديارهم وانظر الى آثارهم) يعني در شهرهاى گذشته ها سير كن و بينديش به آثارشان كه باقي گذاشته اند.

ريشه  ها و اُسس فكرى علوم همه بعنوان اشاره خلاصه شده است در قرآن و نهج البلاغه و در كتب روايات ما اينها مفصلا ذكر شده است.

اين كتابهايى كه به شما هديه مى كنيم از شما درخواست مى كنم كنار دستتان بگذاريد و هر وقت كه توانستيد از اول تا آخر آنرا يا هر جا كه توانستيد مطالعه كنيد ولو 5 دقيقه بعد خودتان بينديشيد و ما احترام به آنچه انديشيديد خواهيم داشت.

اگر در آينده اين كتابها را خوانديد سوال يا انتقاد داشتيد جواب خواهيم داد و خوشوقت مى شويم حتى اگر انتقاد تند باشد.

سؤال: شما خيلى راجع به علم صحبت كرديد ما معمار هستيم و معمارى هنر و علم است، علم چه هدفى را بايد تعقيب كند.

جواب : يك حديث كوتاه از پيامبر اسلام عرض مى كنم : دو خصلت و صفت است كه بالاتر از اينها هيچ خوبى نيست: يك : ايمان به خدا ، دو : نفع براى بندگان خدا.

كه نفع و خدمت ، علمى كه موجب نفع بندگان خدا است رديف ايمان به خدا است.

سؤال: علم  و علوم نتايجى مثبت دارد ولى هميشه استفاده اى كه از آن مى شود مثبت نيست مثلا ژنتيک نظر شما چيست؟

جواب: همچنانكه عرض كردم  نه فقط ضرر رساندن به ديگران بلكه حتى تصرف كردن در حق آنها در اسلام ممنوع است چه رسد به ضرر به ديگران.

سؤال: صحبت راجع به مقدسات اسلام كه ميشود مكه و مدينه اهميت زيادى دارند، براى مسلمانان ارزش بيت المقدس نزد شما چيست؟

جواب: در قرآن و نهج البلاغه و صحيفه سجاديه تجليل از قدس شده و مسجد اقصى به عنوان يك مكان مقدس قبل از كعبه ذكر شده، پيامبر ابتداء نماز به آن جهت مى خواند و اكثر عمر را به طرف بيت المقدس نماز مى خواند بعد بدستور خداوند متوجه كعبه شد.

و مرحوم اخوى ما يك كتاب مستقل  حول بيت المقدس نوشته اند و هكذا بسيارى از علماء و در قرآن در يك خط اسم كعبه و مسجد الاقصى را با هم برده است در اول سوره اسراء.

سؤال: فرموديد اين سه محور در اسلام است (علم و آزادى و رحمت)، ولى ما در قوانين كشورهاى شما غير از اين را مى بينيم؟

جواب: قوانين كشور جزء آزادى اسلام حساب نمى شود و هر كشورى براى خود قوانينى دارد كه ربطى به اسلام ندارد.

و در ختام صحبتها.. متشكر از ملاقات هستم و دعا مى كنم برايتان فرداً فرد كه در آينده زندگى موفق باشيد.

ما معتقديم كه كوچكترين شخص با خداى بزرگ ميتواند در بزرگترين ارتباط شركت كند و لذا شما هم به ما دعا كنيد.