يكي از ريشه دار ترين صفات نفسي انسان صفت تعدي است، صفت طغيان است و اين يك صفت حيواني است كه در نفس انسان قرار دارد و از سخترين صفاتي است كه كمتر كسي هست بتواند به طور كامل كنترل كند.

لذا در جهان ملاحظه كنيد هر كس بتواند به زير دست خود ظلم مي كند و در كل دنيا هر كس كه از اعتبار و رتبه بالاتري برخور دار است حال مي خواهد زن باشد يا مرد، به زير دست خود ظلم مي كند و اسلام روي اين ماده بسيار تاكيد كرده  و بدانيد كه در هيچ  دين و مذهبي اينقدر تاكيد نشده است

ظلم در اسلام بزرگترين گناه است. به استناد از روايات مي توان گفت كه ظلم بدتر از تمامي گناهان است و خداوند متعال از ظلم نمي گذرد. در اين اينجا دو موضوع مورد بحث است:

موضوع اول: ظلم خفيه است، يعني انسان ظلم مي كند ولي فكر مي كند كار شرعي انجام مي دهد مثلا زن و شوهر با همديگر نزاع مي كنند، فكر مي كنند حق را مي گويند. مثل اين امثال كه در روايات آمده است مردم ظالم هستند ولي خود بي خبر هستند.

ظالم كسي است كه از حدود خدا تعدي مي كند مثلا پدري به عنوان تربيت فرزندش، او را كتك مي زند و حدود پدر خود را نمي داند، در حقيقت به فرزندش ظلم مي كند. انسان خوب است بفهمد حدود خداوند متعال چيست.

در كتاب كافي از قول اسحاق بن عمار آورده شده است،  اسحاق بن عمار مي فرمايد خدمت امام جعفر صادق عليه السلام رسيدم و عرض كردم ابن رسول الله بنده يك فرزندي دارم خيلي اذيت مي كند و گه گاهي هم كارهاي حرام انجام مي دهد با اين خصوصيات او را مي زنم.

حضرت فرمودند چه مقدار به او مي زني؟ اسحاق گفت : 100 تا، (در روايت داره كه) حضرت با تعجب سوال كردند صد تا! صدتا! و به اسحاق گفتند از خدا بترس، اسحاق گفت چه مقدار او را كتك بزنم؟ حضرت فرمود يكي بزن! اسحاق گفت به خدا قسم اگر او را يكي بزنم تمام وسايلم را از بين مي برد، حضرت فرمود دو تا بزن. اسحاق گفت به خدا اگر دو تا به او بزنم مرا هلاك خواهد كرد! و اسحاق به حضرت چندين بار گفت تا بلكه حضرت تعداد زدن به فرزندش را بيشتربگويد ولي حضرت ناراحت شد و گفت اگر حكم خدا را بهتر مي داني برو انجام بده!

در روايت آمده است كه ابو مسعود البدري يكي از اصحاب خاص حضرت رسول اكرم صلي الله عليه وآله مي باشد و براي سني و شيعه از رجال مهم و مورد احترام است.

ابو مسعود انصاري مي گويد روزي در كوچه غلام خودم را مي زدم كه از پشت صدايي شنيدم به من گفت اي ابو مسعود بدان خدا در تو اقدم است از تو بر اين عبد! گفت نگاه كردم ديدم حضرت رسول الله صلي الله عليه و آله و تا اين كلام را از حضرت شنيدم به خود لرزيدم و گفتم يا رسول الله اين بنده را آزاد كردم و حضرت فرمود اگر اين كار را نمي كردي آتش جهنم صورت تو را مي سوزاند!.

حضرت رسول صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: خدا لعنت كند كسي كه به زير دست خود ظلم مي كند. و در روايت ديگر دارد اگر كسي به شما ظلم كرد، شما ظلم نكن. ظلم يك اثار وضعي دارد و در ورايات زياد به ان اشاره شده است. بعضي از اثرات  وضعي ظلم اين است:

1. نعمت و خوشي ها را از بين مي برد.

2. عمر انسان كوتاه مي شود.

3. كارهاي انسان خوب پيش نمي رود.

4. دعاها مستجاب نمي شود.

از درگاه خداي متعال و اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام مسيلت داريم كه توفيق دوري از ظلم و دوري از تعدي به حقوق ديگران را به همگي ما عنايت فرمايند.

و صلي الله علي محمد و اله الطاهرين.

تهيه و تنظيم: پايگاه آيت الله العظمى شيرازى - قم