موضوع بحث: كسي را به چشم حقارت نگاه و يا مسخره نكن.

معمولا افراد و مردم اشياء را  به نظر سطحي نگاه مي كنند و بر همان نظر سطحي،  نظرشان را مي دهند.  ظاهر اشخاص حقيقت آن شخص نيست و پشت اين ظاهر، يك حقيقتي نهفته است.  اگرانسان به پزشك مراجعه كند، ممكن است پزشك ظاهر شخص را ملاحظه كند و ممكن است از اين ظاهر به يك واقعيتي برسد ولي يك طبيب متخصص به اين ظواهر اكتفا نمي كند و با آزمايشات متنوع به اصل بيماري پي مي برد.

انسان بايد هميشه نسبت به اشخاص و يا قضايا، اكتفا به ظاهر نكند و دنبال حقيقت برود و خداوند متعال در قرآن كريم در خصوص مشركين مي فرمايد: يك ظاهري از دنيا را مي بينند و از آخرت غافل هستند. انسان هميشه بايد واقع بين باشد و اكتفا به ظاهر نكند و اگر اين كار را كرد خيلي از رفتارها و كردارش تغيير پيدا خواهد كرد.

در جنگ جمل يكي از اصحاب از حضرت علي عليه السلام پرسيد: يا امير المومنين من متحير شدم، مي بينم از اين طرف شما داماد رسول خدا و خليفه مسلمين و اصحاب و در آن طرف مي بينم صحابه رسول الله ، همسر رسول الله، پسرعموي رسول خدا، صحابه خاص پيامبر، و دو طرف اشخاص معتبري هستند، چه كنم؟ حضرت در پاسخ اين شخص فرمود: تو نبايد  ظاهر امر را ببيني، بلكه بايد حق را بشناسي، اگر حق را شناختي آن وقت افراد را خواهي شناخت، و هيچ وقت حق با افراد شناخته نمي شود بلكه افراد هستند كه بوسيله حق شناخته مي شوند.

حضرت امير المومنين علي عليه السلام مي فرمايند: وقتي يك فتنه اي و يا يك زرق و برقي برپا شد، فورا دنبال آن نرويد مثل يك شتر باشيد كه نه آن قدر قدرت دارد كه بتوانند بر او سوار شوند و نه به سني رسيده كه بتوانند شيرش را بدوشند. در فتنه ها اينگونه باشيد.

هيچ وقت انسان نبايد دنبال ظاهر باشد بلكه  بايد دنبال حقيقت باشد. بله شايد گاهي اوقات ظاهر دلالت بكند اما هميشه نيست.

مساله ديگر در برخورد با مردم است. اگر يك شخص را ديدم كه هيچ مظهري نداشت، نبايد آن را مسخره كنيم. در قرآن كريم خداوند متعال مي فرمايد: نه مردان، مردها را مسخره كنند و نه زنان، زنها را مسخره كنند. شايد آن از شما بهتر باشد.

در روايتي آمده است كه اكثر اهل بهشت افرادي هستند كه مردم فكر مي كردند اينان اشخاص ابله و حقير بودند و در ادامه روايت آمده آنهايي را كه مردم در دنيا به چشم حقارت و مسخره نگاهشان مي كردند روز قيامت به اهل جهنم خطاب مي كنند كه شما بوديد ما را در دنيا مسخره مي كرديد و حال ما شما را مسخره مي كنيم. لذا در آيه شريفه آمده است كه انسان بايد نسبت به مردم حسن ظن داشته باشد.

نتيجه بحث:

1. انسان هيچ وقت نسبت به اشياء و اشخاص نبايد به ظاهر اعتماد كند بلكه بايد دنبال حقيقت و واقعيت باشد.

2. نسبت به اشخاص به شكل عام بايد حسن ظن داشته باشد ولو ظاهر شخص، يك ظاهر غير مناسبي باشد.

وصلي الله علي محمد و آله الطاهرين

تهيه و تنظيم: پايگاه آيت الله العظمى شيرازى - قم المقدسه