شب هيجدهم ـ مبحث فقهى

در شب هاى ماه مبارك رمضان، طلاب، علما و فضلاى حوزه علميه، شخصيت هاى گوناگون و عموم مؤمنان در بيت مرجع عالى قدر در شهر مقدس قم حضور به هم مى رسانند و در خلال ديدار با ايشان، درباره مسائل علمى، فقهى، تاريخى و فرهنگى سخن به ميان مى آورند و آية الله العظمى سيد صادق شيرازى نيز ضمن شركت در اين گفتگوها ديدگاه هاى ارزشمندشان را ابراز مى دارند.

بسم الله الرحمن الرحيم

در اين جلسه مسأله ای به منظور مناقشه مطرح شد وآن اين که: اگر زنی اظهار کند در آغاز بلوغ ودر حالی که کوچک بوده، در ماه مبارک رمضان عمداً آب می نوشيده، زيرا ـ بنا به گفته خود ـ تاب تشنگی نداشته است در اين صورت آيا بايد کفاره بدهد؟
حال اگر من ـ به عنوان فقيه ـ احتمال دهم که شکستن روزه توسط او ـ هر چند عمداً ـ به منظور دفع ضرر يا مشقت بوده، آيا اين اختيار را دارم که به مجرد احتمال مشقت، کفاره را از او ساقط کنم؟
سپس اين مسأله مطرح شد: اگر غذا به حلق برسد، ولی به معده نرسد، يا غبار غليظ، دود، هر چيزی که با آن غرغره می کنند واسپری هايی که برخی بيماران از آن استفاده می کنند به حلق برسند، روزه را باطل می کنند؟
حضرت آية الله العظمی شيرازی فرمودند: می توان از روايات استفاده کرد که اگر چيزی به معده نرسد، خوردن وآشاميدن به حساب نمی آيد. اسپری ها، غبار غليظ وغبار رقيق نيز به معده نمی رسند، بلکه وارد مجاری تنفسی می شوند ودر اين موضوع به روايتی استشهاد می شود که می گويد: «...فکنس بيتاً فدخل الغبار أنفه وحلقه؛ اتاقی را جارو کرد وغبار وارد بينی وحلق او شد».
از ديگر مسائلی که در اين شب مورد مناقشه قرار گرفت، مسأله «چگونگی وطن بودن کشتی برای ساکن آن» بود که شب های گذشته مطرح شده بود.
مرجع عالی قدر در اين باره فرمودند: اگر فرض کنيم کسی در کشتی مشغول به کار است وهمراه خانواده خود در اتاقی در کشتی زندگی می کند، آيا اتاق محل سکونتش وطن او به شمار نمی رود؟
ايشان افزودند: در شرع دو عنوان وجود دارد:
1. مسافر؛ واو کسی است که از جايی به جای ديگر کوچ می کند؛
2. متوطن؛ واو کسی است که کوچ نکرده، بلکه جايی را به عنوان وطن خود بر می گزيند.


  گزارش: واحد خبر- شهر مقدس قم