بسم الله الرحمن الرحيم

به دليل ديدارِ گروه هاى متعددِ علما، فضلا و شخصيت ها با مرجع عالى قدر، حضرت آيت الله العظمى سيد صادق حسينى شيرازى دام ظله فرصتِ زيادى براى مناقشه موضوع هاى علمى و مسائل فقهى در اين جلسه فراهم نشد، اما عليرغم كمبود وقت در اين شب، معظم له به منظورِ طرح مسأله اى براى مناقشه علمى فرمودند: هر يك از حاملِ مُقرب (باردارِ پا به ماه)، دايه كم شير، زن و مرد كهنسالِ فرتوت يا بيمار ذوالعطاش، در صورتى كه دچار بيمارى شود و از گرفتنِ روزه ناتوان گردد، آيا بايد يك فديه بدهد يا دو فديه؟
معظم له ضمنِ قائل شدن به تفاوت، فرمودند: اگر عذرِ باردارِ پا به ماه و دايه شيرده تا ماه مبارك رمضانِ بعد ادامه يابد، بايد دو فديه بپردازند و قضاى روزه رمضانِ گذشته از آن دو ساقط مى شود، در حالى كه ديگر افراد اگر در طول فاصله ميان دو ماه مبارك رمضان، عذرشان باقى بماند، بايد يك فديه بپردازند و قضاى روزه ماه مبارك رمضانِ گذشته از آنان ساقط مى شود.
يكى از حاضران از مرجع عالى قدر پرسيد: شخصى از مردم قم، در شصت كيلومترى قم باغى دارد و در طول هفته 2 ـ 3 بار به آن جا مى رود. در صورتى كه در آن مكان حضور دارد، تكليفش چسيت؟ نماز را تمام بخواند يا شكسته؟
ايشان در پاسخ فرمودند: در صورتى كه عرف، آن مكان را مسكن او بداند، چنين كسى داراى دو وطن به شمار مى رود، ولى اگر آن مكان عرفاً مسكن او خوانده نشود، چنين فردى كثير السفر به شمار مى رود و در هر دو صورت بايد نماز خود را در آن جا تمام بخواند و روزه هم بگيرد.
شخص سؤال كننده گفت: آن شخص مذكور، مكان يادشده را وطن دوم خود قرار نداده است.
مرجع عالى قدر پاسخ دادند: اين كه او، مكان را وطن خويش قرار داده باشد، يا نه، ملاك نيست، بلكه ملاك، عرف است و هرگاه عرف، آن مكان را وطن او بداند، وطن او خواهد بود، وگرنه چنين نخواهد بود.
حضرت آيت الله العظمى شيرازى در ادامه همين بحث فرمودند: فقيه همدانى قدس سره سخنى دارد كه مستفادِ از ادلّه ى باب سفر و حضر است و جمعِ زيادى از فقهاى متأخر با آن موافقند. مرحوم فقيه همدانى مى گويد: «تنها يك عنوان وجود دارد و آن عنوانِ «مسافر» است، پس هر گاه مسافر بودن بر كسى صادق نباشد، حكم او در اتمام نماز و گرفتن روزه، حكم مقيم است.
سپس افزودند: اين سخن، در محل خود قابل قبول است و ما نيز قائل به همين ديدگاهِ فقهى هستيم.
يادآورى مى شود كه از جمله شخصيت هايى كه در اين شب با مرجع عالى قدر، حضرت آيت الله العظمى شيرازى دام ظله ديدار كردند، حجت الاسلام والمسلمين آقاى علوى، نواده مرحوم آيت الله العظمى سيد محمد رضا گلپايگانى قدس سره (از شهر مقدس قم) و دكتر محمد حسين الصغير (نويسنده كتاب قادة الفكر الإسلامي؛ راهبران انديشه اسلامى) از نويسندگان و شاعران طراز اول عراق (از شهر نجف اشرف) بودند.