احكام معاملات اسلامى

بى ترديد نخستين گام براى دورى وخوددارى از حرام، شناخت حرام وتمييز آن از حلال است. آن كس كه حرام را از حلال تشخيص نمى دهد نمى تواند خود را از درافتادن به حرام نگاه دارد؛ بدين معنا كه آدمى بايد حلال وحرام الهى واحكام فردى واجتماعى را به نيكى بشناسد تا در بيراهه حرام وارد نشود. منظور از احكام، شناخت واجبات ومحرماتِ الهى وامورى است كه در كتب فقهى نظير شرايع الاسلام، جواهر و... بدان پرداخته مى شود. امام صادق عليه السلام مى فرمايند: «كسى كه مى خواهد خريد وفروش كند بايد احكام آن را ياد بگيرد واگر قبل از فراگيرى احكام وچند وچون معاملات، اقدام به خريد وفروش كند، بر اثر معامله هاى باطل وشبهه ناك به دام هلاكت مى افتد».(1)
همه مؤمنان ـ به ويژه كسانى كه با دادوستد وبازار كمترين ارتباطى دارند، شايسته است مسائل تجارت واحكام معاملات اسلامى را به نيكى فرا گيرند ومعاملات صحيح وروا را از دادوستدهاى مشتبه وحرام بازشناسند تا خداى ناكرده در دام حرام وشبهه وربا ومانند آن نيفتند.
كتاب «احكام معاملات اسلامى» كه فتاواى اقتصادىِ مرجع عالى قدر حضرت آيةالله العظمى سيد صادق شيرازى را دربر دارد در پاسخ به همين نياز تدوين وروانه بازار كتاب شده است. در اين كتاب مسائل مورد ابتلاى مؤمنان وانواع معاملات گوناگون وابواب مختلف فقهى به زبانى ساده ودر قالب مسأله به رشته تحرير درآمده ودر اختيار خواننده قرار گرفته است. خواندن اين كتاب انسان را از مطالعه بسيارى از كتاب هايى كه در اين موضوع نگاشته شده وچه بسا طول وتفصيلى آزاردهنده دارد بى نياز مى كند.
برخى از عناوين فرعى اين كتاب چنين است:
احكام خريد وفروش، معاملات واجب ومستحب، معاملات حرام، احكام رباى در معامله، شرايط فروشنده وخريدار وجنس وعوض آن، صيغه خريد وفروش، نقد ونسيه، احكام معامله سلف (پيش فروش)، خريد وفروش طلا ونقره، احكام برهم زدن معامله، احكام شركت، احكام شُفعه، احكام مضاربه، احكام صلح، احكام اجاره ومواردى كه فسخ آن ممكن است، احكام جُعاله، احكام وكالت، احكام قرض، قرض هاى ربوى، احكام حواله، احكام رهن، احكام ضامن شدن، احكام كفالت.
اين كتاب در هشتاد صفحه ودر قطع رقعى به چاپ رسيده است.

1. وسائل الشيعه، ج12، باب اول از ابواب آداب التجارة، حديث4.