«شورا در اسلام»

موضوع «شورا» يكى از آموزه هاى اجتماعى اسلام است كه خداى متعال در قرآن (آل عمران/159) به صراحت، پيامبر را بدان فرا خوانده و يكى از صفات نيكو و ويژگيهاى مؤمنان را مشورت مدارى (شورى/38) دانسته است. علاوه بر اين «شورا» و «مشورت» در روايات پيشوايان دين جايگاه ويژه دارد و حجم فراوانى از احاديث و روايات را به خود اختصاص داده است. به دليل اهميت اين موضوع، مسئله «شورا» در فقه اسلامى جايگاه ويژه اى يافته و يكى از مشخصات بارز فقه سياسى اسلام شده است. از همين روست كه مى بينيم فقهاى بزرگوارى كه به مسائل اجتماعى و سياسى اسلام پرداخته اند، به اين مسئله عنايت ويژه اى ورزيده اند و با آن به عنوان يكى از اساسيات فقه سياسى برخورد كرده اند. با وجود اين، مسئله شورا هم چنان ابعاد معقول بسيار دارد و پژوهش هايى كه فقهاى بزرگوار در اين خصوص سامان داده اند در قياس با اهميت تعيين كننده موضوع، اندك است و در اين خصوص كارهاى انجام نشده هم چنان بسيار است.
يكى از فقيهان معاصر كه در اين حوزه دست به پژوهش هاى ارزنده زده است مرحوم آيت الله العظمى سيد محمد شيرازى قدس سره است كه با آثارى چون «الصياغة الجديدة»، «فقه (بخش السياسة) » و ... بر غناى فقه سياسى شيعه افزوده است.
از جمله آثار ايشان كتاب شورا در اسلام است كه در ميان آثار خرد و كلانى كه در اين موضوع نگاشته شده، با توجه به چيرگى مؤلف بر مسائل فقهى و نگاه روزآمد ايشان، ويژگى هاى منحصر به فردى دارد كه آن را از آثار مشابه متمايز مى كند.
مؤسسه فرهنگى رسول اكرم صلى الله عليه وآله به دليل اهميت اين اثر و استقبال جامعه فرهنگى، ترجمه جديدى از اين اثر عرضه كرده است.
گفتنى است اين كتاب از چهار بخش تشكيل يافته است كه بخش نخست آن مربوط به كليات موضوع و نيز آيات مرتبط است. بخش دوم در حقيقت فقه شوراست و در آن مسائل و فروع فقهى بررسى شده است. بخش سوم كتاب فهرست گسترده اى از روايات شورا و مشورت را در خود جاى داده است كه در نوع خود شايد نظير نداشته باشد. در بخش چهارم كتاب نيز مسائل جديدى چون مردم سالارى، نظام هاى حكومتى، احزاب و... بحث شده است.