مسأله 1596: مستحب است نمازهاى واجب، به ويژه نمازهاى يوميّه را با جماعت بخواند. و در نماز صبح، مغرب و عشا و براى همسايهٴ مسجد و كسى كه صداى اذان مسجد را مىشنود، بيشتر سفارش شده است.

مسأله 1597: اگر يك نفر به امام جماعت اقتدا كند، هر ركعت از نماز آنان، ثواب صدو پنجاه نماز دارد، اگر دو نفر اقتدا كنند، هر ركعتى ثواب ششصد نماز دارد و هرچه بيشتر شوند، ثواب نماز بيشتر مىشود تا به ده نفر برسند، عدّهٴ آنان كه از ده گذشت، اگر تمام آسمانها كاغذ، تمام درياها مركّب، تمام درختها قلم و همهٴ جن، انس و ملايك نويسنده شوند، نمىتوانند ثواب يك ركعت آن را بنويسند.

مسأله 1598: حاضر نشدن به نماز جماعت از روى بىاعتنايى، جايز نيست و سزاوار نيست انسان بدون عذر، نماز جماعت را ترك كند.

مسأله 1599: مستحب است انسان صبر كند كه نماز را، با جماعت بخواند و نماز جماعت، از نماز اول وقت كه فرادا، يعنى تنها خوانده مىشود بهتر است. و همچنين نماز جماعتى كه مختصر بخوانند، از نماز فراداى طولانى بهتر مىباشد.

مسأله 1600: وقتى نماز جماعت برپا مىشود، مستحب است كسى كه نمازش را فرادا خوانده، دوباره با جماعت بخواند و اگر بعد بفهمد نماز اولش باطل بوده، نماز دوم او كافى است.

مسأله 1601: اگر امام يا ماموم، بخواهد نمازى كه با جماعت خوانده، دوباره با جماعت بخواند، اشكال ندارد.

مسأله 1602: كسى كه در نماز وسواس دارد و فقط در صورتى كه نماز را با جماعت بخواند، از وسواس راحت مىشود، بنا بر احتياط واجب، بايد نماز را با جماعت بخواند.

مسأله 1603: اگر پدر يا مادر، به فرزند خود امر كنند نماز را با جماعت بخواند، نماز جماعت تنها با امر آنان واجب نمىشود.

مسأله 1604: نماز مستحب را نمىشود با جماعت خواند، مگر نماز (استسقا) كه براى آمدن باران مىخوانند و همچنين نمازى كه واجب بوده و به جهتى مستحب شده است، مانند نماز عيد فطر و قربان كه در زمان امام معصوم(ع) واجب بوده و در زمان غيبت مستحب مىباشد، مىتوان با جماعت خواند.

مسأله 1605: موقعى كه امام جماعت، نماز يوميّه مىخواند، هركدام از نمازهاى يوميه را مىتوان به او اقتدا كرد، اما اگر نماز يوميه اش را احتياطا دوباره مىخواند، اقتدا كردن به او اشكال دارد.

مسأله 1606: اگر امام جماعت، قضاى نماز يوميهٴ خود را مىخواند يا قضاى ديگرى را بجا مىآورد، مىشود به او اقتدا كرد، ولى اگر نمازش را احتياطا قضا مىكند، يا احتياطا قضاى نماز شخص ديگرى را مىخواند، اقتدا به او اشكال دارد.

مسأله 1607: اگر انسان نداند نمازى كه امام مىخواند، نماز واجب يوميه است يا نماز مستحب، نمىتواند به او اقتدا كند.

مسأله 1608: اگر امام در محراب باشد و كسى پشت سر او اقتدا نكرده باشد، كسانى كه دو طرف محراب ايستاده اند و به جهت ديوار محراب، امام را نمىبينند نمىتوانند اقتدا كنند.

مسأله 1609: اگر به جهت درازى صف اول، كسانى كه دو طرف صف ايتساده اند، امام را نبينند مىتوانند اقتدا كنند. و همچنين اگر بر اثر درازى يكى از صفهاى ديگر، كسانى كه دو طرف آن ايستاده اند، صف جلوى خود را نبينند مىتوانند اقتدا نمايند.

مسأله 1610: اگر صفهاى جماعت تا درب مسجد برسد، كسى كه مقابل درب پشت صف ايستاده، نمازش صحيح است و همچنين نماز كسانى كه پشت سر او اقتدا مىكنند صحيح مىباشد، ولى نماز كسانى كه دو طرف او ايستاده اند و صف جلو را نمىبينند مشكل است.

مسأله 1611: كسى كه پشت ستون ايستاده، اگر از طرف راست يا چپ به سبب ماموم ديگر، به امام متصل نباشد، نمىتواند اقتدا كند.

مسأله 1612: جاى ايستادن امام بايد از جاى ماموم، بلندتر نباشد ولى اگر مقدار خيلى كمى بلندتر بود اشكال ندارد. و همچنين اگر زمين سراشيب باشد و امام در طرفى كه بلندتر است بايستد، در صورتى كه سراشيبى آن زياد نباشد كه به آن زمين مسطّح بگويند، مانعى ندارد.

مسأله 1613: اگر جاى ماموم، بلندتر از جاى امام باشد، اشكال ندارد.

مسأله 1614: اگر بين كسانى كه در يك صف ايستاده اند، بچهٴ مميّز، يعنى بچه اى كه خوب و بد را مىفهمد فاصله شود، چنانچه ندانند نماز او باطل است، مىتوانند اقتدا كنند.

مسأله 1615: بعد از تكبير امام، اگر صف جلو آمادهٴ نماز هستند و تكبير گفتن آنان نزديك باشد، كسى كه در صف بعد ايستاده، مىتواند تكبير بگويد و لازم نيست صبر كند، تا تكبير شخص جلو او تمام شود.

مسأله 1616: اگر بداند نماز يك صف از صفهاى جلو باطل است، در صفهاى بعد نمىتواند اقتدا كند، ولى اگر نداند نماز آنان صحيح است يا نه، مىتواند اقتدا نمايد.

مسأله 1617: هرگاه بداند نماز امام باطل است، مثلاً بداند امام وضو دارد، اگرچه خود امام متوجّه نباشد، نمىتواند به او اقتدا كند.

مسأله 1618: اگر ماموم بعد از نماز، بفهمد امام عادل نبوده، يا كافر بوده و يا به جهتى نمازش باطل بوده، مثلاً بىوضو نماز خوانده، نمازش صحيح است.

مسأله 1619: اگر در بين نماز، شك كند اقتدا كرده يا نه، چنانچه به وظيفهٴ ماموم عمل مىكند، مثلاً به حمد و سورهٴ امام گوش مىدهد نماز جماعتش صحيح است، گرچه بنا بر احتياط مستحب نماز را به نيّت فرادا تمام نمايد. و اگر مشغول كارى باشد كه هم وظيفهٴ امام و هم وظيفهٴ ماموم است، مثلاً در ركوع يا سجده باشد، بايد نماز را به نيّت فرادا تمام نمايد.

مسأله 1620: بنا بر احتياط مستحب در بين نماز جماعت، تا ناچار نشود، نيت فرادا نكند و بهتر بلكه بنا بر احتياط، از اول قصد فرادا نداشته باشد.

مسأله 1621: اگر ماموم به جهت عذرى يا بدون عذر، بعد از حمد و سورهٴ امام نيّت فرادا كند، لازم نيست حمد و سوره را بخواند، ولى اگر پيش از تمام شدن حمد و سوره نيّت فرادا نمايد، بنا بر احتياط بايد مقدارى كه امام خوانده، بخواند.

مسأله 1622: اگر در بين نماز جماعت نيّت فرادا نمايد، نمىتواند دوباره نيّت جماعت كند، ولى اگر مردّد شود نيّت فرادا كند يا نه و بعد تصميم بگيرد نماز را با جماعت تمام كند، نمازش صحيح است.

مسأله 1623: اگر شك كند نيت فرادا كرده يا نه، بايد بنا بگذارد كه نيت فرادا نكرده است.

مسأله 1624: اگر هنگامى كه امام در ركوع است اقتدا كند و به ركوع امام برسد، اگرچه ذكر امام تمام شده باشد، نمازش صحيح است و يك ركعت حساب مىشود، اما اگر به مقدار ركوع خم شود و به ركوع امام نرسد، در صورتى كه نمىدانسته به ركوع مىرسد يا نه، نمازش باطل است و اگر يقين داشته به امام مىرسد اقوى صحّت نماز و احوط اعاده است.

مسأله 1625: اگر هنگامى كه امام در ركوع است، اقتدا كند و به مقدار ركوع خم شود و شك كند به ركوع امام رسيده يا نه، نمازش باطل است، مگر يقين داشته به امام مىرسد كه اقوى صحّت نماز و احوط اعاده است.

مسأله 1626: اگر هنگامى كه امام در ركوع است، اقتدا كند و پيش از خم شدن به اندازهٴ ركوع، امام سر از ركوع بردارد، واجب نيست بايستد تا امام براى ركعت بعد برخيزد و آن را ركعت اول نماز خود حساب كند، بلكه مىتواند نيّت فرادا نمايد. و اگر برخاستن امام، به قدرى طول بكشد كه نگويند اين شخص، نماز جماعت مىخواند، بايد نيت فرادا نمايد.

مسأله 1627: اگر اول نماز يا بين حمد و سوره، اقتدا كند و پيش از رفتن به ركوع امام سر از ركوع بردارد، نماز او صحيح است.

مسأله 1628: اگر موقعى برسد كه امام مشغول خواندن تشهّد آخر نماز است، چنانچه بخواهد به ثواب جماعت برسد، بايد بعد از نيت و گفتن تكبيرةالاحرام بنشيند و تشهّد را با امام بخواند، ولى سلام نگويد و صبر كند تا امام، نماز را سلام بدهد و جايز است صبر نكند، بعد بايستد و بدون آنكه دوباره نيّت كند و تكبير بگويد، حمد و سوره را بخواند و آن را ركعت اول نماز خود حساب نمايد.

مسأله 1629: ماموم نبايد جلوتر از امام بايستد. و اگر مساوى او بايستد، اشكال ندارد، ولى اگر قدّ او بلندتر از امام است، بنا بر احتياط بايد طورى بايستد كه در ركوع و سجود جلوتر از امام نباشد.

مسأله 1630: در نماز جماعت، بايد بين ماموم و امام پرده و مانند آن كه پشت آن ديده نمىشود، فاصله نباشد و همچنين بين انسان و ماموم ديگرى كه انسان به سبب او، به امام متّصل شده است، ولى اگر امام مرد و ماموم زن باشد، چنانچه بين آن زن و امام يا بين آن زن و ماموم ديگرى كه مرد است و زن به سبب او به امام متصل شده است، پرده و مانند آن باشد اشكال ندارد.

مسأله 1631: اگر بعد از شروع نماز، بين ماموم و امام، يا بين ماموم و كسى كه ماموم به سبب او متّصل به امام است، پرده يا چيز ديگرى كه پشت آن را نمىتوان ديد فاصله شود، نمازش فرادا مىشود و چنانچه به وظيفهٴ منفرد، يعنى كسى كه نماز را تنها مىخواند عمل نمايد، نمازش صحيح است.

مسأله 1632: مستحب است بين جاى سجدهٴ ماموم و جاى ايستادن امام، بيشتر از يك قدم معمولى فاصله نباشد و نيز اگر انسان به سبب مامومى كه جلوى او ايستاده به امام متصل باشد، مستحب است فاصلهٴ جاى سجده اش، از جاى ايستادن او بيشتر از يك قدم معمولى نباشد.

مسأله 1633: اگر ماموم به سبب كسى كه طرف راست يا چپ او اقتدا كرده، به امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد، مستحب است با كسى كه در طرف راست يا چپ او اقتدا كرده، بيشتر از يك قدم معمولى، فاصله نداشته باشد.

مسأله 1634: اگر در نماز، بين ماموم و امام، يا بين ماموم و كسى كه ماموم به سبب او به امام متصل است، فاصلهٴ زيادى پيدا شود، نماز فرادا مىشود و اگر به وظيفهٴ منفرد عمل نموده باشد، نمازش صحيح است.

مسأله 1635: اگر نماز همهٴ كسانى كه در صف جلو هستند تمام شود، يا همه نيّت فرادا نمايند، كسانى كه در صف بعد ايستاده اند، فرادا مىشود و اگر به وظيفهٴ منفرد عمل نموده باشند، صحيح است.

مسأله 1636: اگر در ركعت دوم اقتدا كند، لازم نيست حمد و سوره بخواند، ولى قنوت و تشهّد را با امام بخواند. و بنا بر احتياط هنگام خواندن تشهّد، با امام برخيزد و حمد و سوره بخواند و اگر براى سوره وقت ندارد، سوره نخواند و خود را به امام برساند و اگر براى حمد وقت ندارد، بنا بر احتياط واجب قصد فرادا نمايد و عمل به وظيفهٴ منفرد كند.

مسأله 1637: اگر هنگامى كه امام در ركعت دوم نماز چهار ركعتى است، اقتدا كند، بايد در ركعت دوم نمازش كه ركعت سوم امام است، بعد از دو سجده بنشيند و تشهّد را به مقدار واجب بخواند و برخيزد. و چنانچه براى گفتن سه مرتبه تسبيحات وقت ندارد، يك مرتبه بگويد و در ركوع، خود را به امام برساند.

مسأله 1638: اگر امام در ركعت سوّم يا چهارم باشد و ماموم بداند اگر اقتدا كند و حمد بخواند به ركوع امام نمىرسد، بنا بر احتياط واجب، بايد صبر كند تا امام به ركوع رود، سپس اقتدا نمايد.

مسأله 1639: اگر در ركعت سوم يا چهارم امام اقتدا كند، بايد حمد و سوره بخواند و اگر براى سوره وقت ندارد، بايد حمد را تمام كند و در ركوع، خود را به امام برساند.

مسأله 1640: كسى كه در ركعت سوّم يا چهارم امام اقتدا كرده و مىداند اگر سوره يا قنوت را تمام كند، به ركوع امام نمىرسد، چنانچه عمدا سوره يا قنوت بخواند و به ركوع نرسد، نمازش فرادا مىشود و اگر به وظيفهٴ منفرد عمل نمايد، نماز صحيح است.

مسأله 1641: كسى كه در ركعت سوم يا چهارم امام اقتدا كرده و اطمينان دارد اگر سوره را شروع كند يا تمام نمايد به ركوع امام مىرسد، بنا بر احتياط واجب سوره را شروع كند، يا اگر شروع كرده تمام نمايد.

مسأله 1642: كسى كه در ركعت سوم يا چهارم امام اقتدا كرده و يقين دارد اگر سوره بخواند، به ركوع امام مىرسد، چنانچه سوره را بخواند و به ركوع نرسد، نمازش صحيح است.

مسأله 1643: اگر امام ايستاده باشد و ماموم نداند در كدام ركعت است، مىتواند اقتدا كند، ولى بايد حمد و سوره را به قصد قربت بخواند و اگرچه بعد بفهمد امام در ركعت اول يا دوم بوده، نمازش صحيح است.

مسأله 1644: اگر به خيال اينكه امام، در ركعت اول يا دوم است، حمد و سوره نخواند و بعد از ركوع بفهمد در ركعت سوم يا چهارم بوده، نمازش صحيح است، ولى اگر پيش از ركوع بفهمد، بايد حمد و سوره بخواند و اگر وقت ندارد، فقط حمد بخواند و در ركوع، خود را به امام برساند.

مسأله 1645: اگر به خيال اينكه امام در ركعت سوم يا چهارم است، حمد و سوره بخواند و پيش از ركوع يا بعد از آن، بفهمد در ركعت اول يا دوم بوده، نمازش صحيح است و اگر در بين حمد و سوره بفهمد، لازم نيست آن را تمام كند.

مسأله 1646: اگر موقعى كه مشغول نماز مستحب است، جماعت برپا شود، چنانچه اطمينان ندارد كه اگر نماز را تمام كند، به جماعت برسد، مستحب است نماز را رها كند و مشغول نماز جماعت شود، بلكه حتى اگر اطمينان نداشت باشد كه به ركعت اول برسد، مستحب است به همين دستور رفتار نمايد.

مسأله 1647: اگر موقعى كه مشغول نماز سه ركعتى يا چهار ركعتى است جماعت برپا شود، چنانچه به ركوع سوم نرفته و اطمينان ندارد كه اگر نماز را تمام كند به جماعت برسد، مستحب است به نيت نماز مستحب، نماز را دو ركعتى تمام كند و خود را به جماعت برساند.

مسأله 1648: اگر نماز امام تمام شود و ماموم مشغول تشهّد يا سلام اول باشد، لازم نيست نيّت فرادا كند.

مسأله 1649: كسى كه يك ركعت از امام عقب مانده، مستحب است، وقتى امام تشهّد ركعت آخر مىخواند، انگشتان دست و سينهٴ پا را بر زمين بگذارد، زانوها را بلند نگهدارد و صبر كند، تا امام سلام نماز را بگويد، سپس برخيزد و نماز را تمام كند.

مسأله 1650: امام جماعت، بايد بالغ، عاقل، شيعهٴ دوازده امامى، عادل و حلال زاده باشد و نماز را صحيح بخواند و اگر ماموم مرد است امام او نيز بايد مرد باشد. و اقتدا كردن بچهٴ مميّز كه خوب و بد را مىفهمد به بچهٴ مميّز ديگر مانعى ندارد.

مسأله 1651: امام جماعتى را كه عادل مىدانسته، اگر شك كند بر عدالت باقى است يا نه، مىتواند به او اقتدا نمايد.

مسأله 1652: كسى كه ايستاده نماز مىخواند، نمىتواند به كسى كه نشسته يا خوابيده نماز مىخواند، اقتدا كند و كسى كه نشسته نماز مىخواند، نمىتواند به كسى كه خوابيده نماز مىخواند اقتدا نمايد.

مسأله 1653: كسى كه نشسته يا خوابيده نماز مىخواند، مىتواند به كسى كه نشسته يا ايستاده نماز مىخواند، اقتدا كند و كسى كه خوابيده نماز مىخواند، مىتواند به كسى كه خوابيده نماز مىخواند اقتدا نمايد.

مسأله 1654: اگر امام جماعت، به جهت عذرى با لباس نجس، يا با تيمّم و يا با وضوى جبيره نماز بخواند، مىشود به او اقتدا كرد.

مسأله 1655: اگر امام جماعت، مرضى دارد كه نمىتواند از بيرون آمدن بول و غايط خوددارى كند، مىشود به او اقتدا كرد. و همچنين زنى كه مستحاضه نيست، مىتواند به زن مستحاضه، اقتدا نمايد.

مسأله 1656: بنا بر احتياط، كسى كه بيمارى خوره يا پيسى دارد، امام جماعت نشود.

مسأله 1657: موقعى كه ماموم نيّت مىكند، بايد امام جماعت را معيّن نمايد، ولى دانستن اسم او لازم نيست، مثلاً اگر نيّت كند: اقتدا مىكنم به امام حاضر، نمازش صحيح است.

مسأله 1658: ماموم بايد غير از حمد و سوره، همهٴ نماز را خودش بخواند، ولى اگر ركعت اول يا دوم او، ركعت سوم يا چهارم امام باشد، بايد حمد و سوره را نيز بخواند.

مسأله 1659: اگر ماموم در ركعت اول و دوم نماز صبح، مغرب و عشا، صداى حمد و سورهٴ امام را بشنود، اگرچه كلمه ها را تشخيص ندهد، بايد حمد و سوره نخواند و اگر صداى امام را نشنود، مستحب است، حمد و سوره بخواند، ولى بايد آهسته بخواند و چنانچه سهوا بلند بخواند، اشكال ندارد.

مسأله 1660: اگر ماموم، بعضى از كلمه هاى حمد و سورهٴ امام را بشنود، بنا بر احتياط واجب، حمد و سوره نخواند.

مسأله 1661: اگر ماموم، سهوا حمد و سوره بخواند، يا خيال كند صدايى كه مىشنود صداى امام نيست و حمد و سوره بخواند و بعد بفهمد صداى امام بوده، نمازش صحيح است.

مسأله 1662: اگر شك كند صداى امام را مىشنود يا نه، يا صدايى بشنود و نداند صداى امام است يا صداى ديگرى، مىتواند حمد و سوره بخواند.

مسأله 1663: بنا بر احتياط واجب، بايد ماموم در ركعت اول و دوم نماز ظهر و عصر، حمد و سوره، نخواند و مستحب است به جاى آن، ذكر بگويد.

مسأله 1664: ماموم نبايد تكبيرةالاحرام را، پيش از امام بگويد، بلكه بنا بر احتياط مستحب، تا تكبير امام تمام نشده، تكبير نگويد.

مسأله 1665: واجب نيست ماموم پيش از امام، سلام نگويد و چنانچه عمدا پيش از امام سلام دهد، نمازش صحيح است و لازم نيست، دوباره با امام سلام دهد. امّا اگر پيش از امام سلام گفت، ثوابش كم مىشود.

مسأله 1666: اگر ماموم غير از تكبيرةالاحرام و سلام، چيزهاى ديگر نماز را پيش از امام بگويد، اشكال ندارد، ولى اگر آنها را بشنود، يا بداند امام چه وقت مىگويد، بنا بر احتياط مستحب پيش از امام نگويد.

مسأله 1667: ماموم بايد غير از آنچه در نماز خوانده مىشود، كارهاى ديگر آن، مانند ركوع و سجود را با امام يا كمى بعد از امام بجا آورد. و اگر عمدا پيش از امام يا مدّت زيادى بعد از امام انجام دهد، گناه كرده، ولى نمازش صحيح است.

مسأله 1668: اگر سهوا پيش از امام سر از ركوع بردارد، چنانچه امام در ركوع باشد، بايد به ركوع برگردد و با امام سر بردارد، در اين صورت زياد شدن ركوع كه ركن است، نماز را باطل نمىكند، ولى اگر به ركوع برگردد و پيش از رسيدن به ركوع، امام سر بردارد، نمازش مشكل است و بعيد نيست كه صحيح باشد.

مسأله 1669: اگر اشتباها سر بردارد و ببيند امام در سجده است، بايد به سجده برگردد و چنانچه در هردو سجده اين گونه شود، براى زياد شدن دو سجده كه ركن است نماز مشكل نمىشود.

مسأله 1670: كسى كه اشتباها پيش از امام، سر از سجده برداشته اگر به سجده برگردد و هنوز به سجده نرسيده امام سر بردارد، نمازش صحيح است ولى اگر در هر دو سجده چنين شود نمازش مشكل است و بعيد نيست كه صحيح باشد.

مسأله 1671: اگر اشتباها سر از ركوع يا سجده بردارد و سهوا يا به خيال اينكه به امام نمىرسد، به ركوع يا سجده نرود، نماز صحيح است.

مسأله 1672: اگر سر از سجده بردارد و ببيند امام در سجده است، چنانچه به خيال اينكه سجدهٴ اول امام است و به قصد اينكه با امام سجده كند به سجده رود و بفهمد سجدهٴ دوم امام بوده، سجدهٴ دوم او حساب مىشود و اگر به خيال سجدهٴ دوم امام، به سجده رود و بفهمد سجدهٴ امام بوده، بايد به قصد اينكه با امام سجده كند آن سجده را تمام كند و دوباره با امام به سجده رود.

مسأله 1673: اگر سهوا پيش از امام به ركوع رود كه اگر سر بردارد، به مقدارى از قرائت امام مىرسد، بايد برگردد و با امام به ركوع رود و لازم نيست نماز را اعاده كند. و اگر عمدا بر نگردد، بنا بر احتياط نماز را تمام كند و دوباره بخواند.

مسأله 1674: اگر سهوا پيش از امام به ركوع رود كه اگر برگردد، به چيزى از قرائت امام نمىرسد، در صورتى كه صبر كند تا امام به او برسد، نمازش صحيح است و همچنين اگر به قصد اينكه با امام نماز بخواند سر بردارد و با امام به ركوع رود، نمازش صحيح است.

مسأله 1675: اگر سهوا پيش از امام به سجده رود، اگر صبر كند تا امام به او برسد، نمازش صحيح است و همچنين اگر به قصد اينكه با امام نماز بخواند، سر بردارد و با امام به سجده رود، نمازش صحيح است.

مسأله 1676: اگر امام در ركعتى كه قنوت ندارد، اشتباها قنوت بخواند، يا در ركعتى كه تشهّد ندارد، اشتباها مشغول خواندن تشهّد شود، ماموم نبايد قنوت و تشهّد بخواند، ولى نمىتواند پيش از امام به ركوع رود، يا پيش از ايستادن امام بايستد، بلكه بايد صبر كند، تا قنوت و تشهّد امام تمام شود و بقيهٴ نماز را با او بخواند.

مسأله 1677: اگر ماموم يك مرد باشد، مستحب است طرف راست امام بايستد و اگر يك زن باشد، مستحب است در طرف راست امام، طورى بايستد كه جاى سجده اش، مساوى زانو يا قدم امام باشد و اگر يك مرد و يك زن يا يك مرد و چند زن باشند، مستحب است، مرد طرف راست امام و باقى پشت سر امام بايستند و اگر چند مرد يا چند زن باشند، مستحب است پشت سر امام بايستند و اگر چند مرد و چند زن باشند، مستحب است مردها پشت امام و بنا بر احتياط زنها پشت سر مردها بايستند.

مسأله 1678: اگر امام وماموم هردو زن باشند، بهتر است كه در رديف يكديگر بايستند و امام جلوتر از ديگران نايستد.

مسأله 1679: مستحب است امام، در وسط صف بايستد و اهل علم، كمال و تقوا در صف اول بايستند.

مسأله 1680: مستحب است صفهاى جماعت، منظّم باشد و بين كسانى كه در يك صف ايستاده اند، فاصله نباشد و شانهٴ آنان در رديف يكديگر باشد.

مسأله 1681: مستحب است، بعد از گفتن (قَدْ قٰامَتْ الصَّلاٰة) مامومين برخيزند.

مسأله 1682: مستحب است امام جماعت، حال مامومى را كه از ديگران ضعيف تر است، رعايت كند و قنوت، ركوع و سجود را طول ندهد، مگر بداند همهٴ كسانى كه به او اقتدا كرده اند مايلند.

مسأله 1683: مستحب است امام جماعت، در حمد و سوره و ذكرهايى كه بلند مىخواند، صداى خود را مقدارى بلند كند كه ديگران بشنوند، ولى نبايد بيش از اندازه صدا را بلند كند.

مسأله 1684: اگر امام در ركوع، بفهمد كسى تازه رسيده و مىخواهد اقتدا كند، مستحب است ركوع را دو برابر هميشه، طول بدهد و بعد برخيزد، اگرچه بفهمد شخص ديگرى نيز، براى اقتدا وارد شده است.

مسأله 1685: اگر در صفهاى جماعت، جا باشد، مكروه است انسان تنها بايستد.

مسأله 1686: مكروه است ماموم، ذكرهاى نماز را طورى بگويد كه امام بشنود.

مسأله 1687: مسافرى كه نماز ظهر، عصر و عشا را دو ركعت مىخواند مكروه است، در اين نمازها به كسى كه مسافر نيست اقتدا كند و كسى كه مسافر نيست مكروه است، در اين نمازها به مسافر اقتدا نمايد.