مسأله 2521: عقد (جعاله) يعنى انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براى او انجام مىدهند مال معيّنى بدهد، مثلاً بگويد: (هركس گمشدهٴ مرا پيدا كند، ده تومان به او مىدهم).

مسأله 2522: به كسى كه اين قرار را مىگذارد (جاعل) و به كسى كه كار را انجام مىدهد (عامل) مىگويند و فرق بين جعاله و اجير نمودن شخص، اين است كه در اجاره بعد از خواندن صيغه، اجير بايد عمل را انجام دهد و كسى كه او را اجير كرده، اجرت را بدهكار مىشود، ولى در جعاله، عامل مىتواند مشغول عمل نشود و تا عمل را انجام ندهد، جاعل بدهكار نمىگردد.

مسأله 2523: جاعل بايد بالغ و عاقل باشد، از روى قصد و اختيار، قرارداد ببندد و شرعا بتواند در مال خود تصرّف نمايد، بنا بر اين جعالهٴ آدم سفيهى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند صحيح نيست.

مسأله 2524: كارى را كه جاعل مىگويد براى او انجام دهند، بايد حرام يا بىفايده نباشد، پس اگر بگويد هركس شراب بخورد، يا در شب به جاى تاريكى برود، ده تومان به او مىدهم، جعاله صحيح نيست.

مسأله 2525: اگر مالى را كه قرار مىگذارد بدهد معيّن كند، مثلاً بگويد هركه اسب مرا پيدا كند، اين گندم را به او مىدهم، لازم نيست بگويد آن گندم مال كجاست و قيمت آن چيست، ولى اگر مال را معيّن نكند، مثلاً بگويد: كسى كه اسب مرا پيدا كند ده من گندم به او مىدهم، بايد خصوصيات آن را معيّن نمايد.

مسأله 2526: اگر جاعل، مزد معيّنى براى كار قرار ندهد، مثلاً بگويد: هركه بچهٴ مرا پيدا كند، پولى به او مىدهم و مقدار آن را معيّن نكند، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد، بايد مزد او را، به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد، بدهد.

مسأله 2527: اگر عامل پيش از قرارداد، كار را انجام داده باشد، يا بعد از قرارداد، به قصد اينكه پول نگيرد انجام دهد، نسبت به مزد حقّى ندارد.

مسأله 2528: پيش از شروع عامل به كار، جاعل و عامل، مىتوانند جعاله را برهم بزنند، امّا بعد از آنكه عامل شروع به كار كرد، اگر جاعل بخواهد جعاله را برهم بزند، اشكال دارد.

مسأله 2529: عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد، ولى اگر تمام نكردن عمل، باعث ضرر جاعل شود، بايد آن را تمام نمايد، مثلاً اگر كسى بگويد: (هركه چشم را عمل كند فلان مقدار به او مىدهم) و دكتر جراحى، شروع به عمل كند، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند، چشم معيوب مىشود، بايد آن را تمام نمايد و در صورتى كه ناتمام بگذارد، حقى بر جاعل ندارد و اگر ضررى بر او وارد شود ضامن است.