مسأله 3162: كفاره، چيزى است كه به جهت بجا آوردن حرام يا ترك واجبى، بر انسان واجب مىشود.

مسأله 3163: كفارهٴ گناهان بسيار است، از جمله: 1 ـ كفارهٴ كشتن مؤمن از روى عمد: بايد يك برده آزاد كند و شصت روز روزه بگيرد و شصت فقير را سير كند. 2 ـ كفارهٴ كسى كه در روز ماه رمضان، با چيز حرامى مانند شراب، روزه اش را باطل كند، همان كفارهٴ كشتن مؤمن از روى عمد است. 3 ـ كفارهٴ كسى كه از روى خطا، مؤمنى را بكشد، بايد يك برده آزاد كند و اگر نمىتواند شصت روز روزه بگيرد و چنانچه عاجز باشد، شصت فقير را سير كند. 4 ـ كفارهٴ كسى كه با زن خود ظهار كند، همان كفارهٴ كشتن مؤمن، از روى خطاست. 5 ـ كفارهٴ كسى كه در قضاى ماه رمضان، بعد از ظهر عمدا كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد، بايد ده فقير را سير كند و اگر نمىتواند سه روز، روزه بگيرد. 6 ـ كفارهٴ كسى كه با چيز حلال، روزهٴ ماه رمضان را باطل كرده است، بايد يك برده آزاد كند، يا دو ماه روزه بگيرد و يا شصت فقير را سير كند. 7 ـ كفارهٴ كسى كه به عهد، يا نذر و يا قسم خود عمل نكرده، قبلاً بيان شد. 8 ـ كفارهٴ زنى كه گيسوان خود را در مصيبت چيده، مانند كفارهٴ كسى است كه در ماه رمضان، به غير حرام افطار كرده است. 9 ـ كفارهٴ كسى كه در روز يا شبى كه اعتكاف كرده نزديكى كند، مانند كفارهٴ كسى است كه در ماه رمضان، با چيز حلال روزهٴ خود را باطل كرده است. 10 ـ كفارهٴ زنى كه در مصيبت گيسوان خود را كنده، يا صورت خود را مجروح نموده و همچنين كفارهٴ مردى كه در مصيبت زن يا فرزند خود، پيراهنش را پاره كرده است، مانند كسى است كه به قسم خود، عمل نكرده باشد.

مسأله 3164: برده اى كه در كفاره آزاد مىشود، بايد مسلمان باشد و فرق نمىكند مرد باشد يا زن، بچّه باشد يا بزرگ.

مسأله 3165: در كفار نيّت، قصد قربت و اخلاص شرط است و اگر چند كفاره بر او واجب باشد بايد كفّاره را معين نمايد.

مسأله 3166: آنچه در حال عجز و ناتوانى معتبر است، وقت اداى كفاره مىباشد نه وقت وجوب آن، پس اگر وقت وجوب كفّاره، مىتوانسته برده اى آزاد كند، ولى وقتى كه مىخواهد كفاره بدهد عاجز شود، بايد روزه بگيرد.

مسأله 3167: كسى كه مىخواهد دو ماه روزهٴ كفّاره بگيرد، بايد در بين آن فاصله نيندازد، ولى جايز است سى و يك روز آن را پى در پى روزه گرفته و بقيّه را جدا جدا بجا آورد. و چنانچه در بين سى و يك روز، روزه نگيرد يا روزهٴ ديگرى بگيرد، بايد آن را از سر بگيرد.

مسأله 3168: اگر در بين روزهايى كه بايد پى در پى روزه بگيرد، سفر ضرورى پيش آيد، يا او را مجبور كنند روزه اش را بخورد، يا حيض و يا نفاس ببيند، لازم نيست بعد از برطرف شدن عذر، روزه ها را از سر بگيرد، بلكه آن را ادامه مىدهد.

مسأله 3169: در اطعام كفّاره، بايد شصت فقير را سير كند، يا به هركدام، يك مدّ يعنى تقريبا ده سير (هفتصد و پنجاه گرم) طعام بدهد و بنا بر احتياط واجب، بايد آنها را با نان و قاتق سير نمايد و چنانچه فقط نان باشد، كافى نخواهد بود. و همچنين بايد شصت فقير باشند، پس اگر فقيرى را دو مرتبه سير كند، كافى نيست.

مسأله 3170: اگر بچه هاى فقير را به همراه بزرگان سير كند، هر بچه اى يك نفر حساب مىشود، ولى اگر بچه ها را به تنهايى طعام دهد، بايد هر دو بچه را يكى حساب كند.

مسأله 3171: لباسى كه در كفاره به فقير مىدهد، بايد به مقدار متعارف باشد، مانند پيراهن و شلوار.

مسأله 3172: اگر در كفّارهٴ جمع، نتواند برده اى آزاد كند، برده آزاد كردن ساقط مىشود و چيزى بر او نيست.