مسأله 2452: عقد (مضاربه) يعنى مالك با عامل چنين معامله كند: مقدارى از مال خود را، به عنوان سرمايه به او مىدهد تا با آن تجارت كند و به مقدار قرار داد، از سود آن مىگيرد.

مسأله 2453: عقد مضاربه احتياج به ايجاب از طرف مالك و قبول از طرف عامل دارد، ولى اگر مالك به قصد مضاربه، سرمايه را به عامل بدهد و او نيز به همين قصد بگيرد، مضاربه صحيح است.

مسأله 2454: مالك و عامل، بايد بالغ و عاقل باشند، كسى آنها را مجبور نكرده باشد و قصد مضاربه داشته باشند، پس اگر به شوخى بگويد: اين مال را بگيرد و با آن تجارت كن، مضاربه تحقّق نمىپذيرد.

مسأله 2455: در عقد مضاربه چند چيز معتبر است، گرچه بعضى از آنها، از باب احتياط مىباشد. 1 ـ بايد مالك، سرمايه را معيّن كند. و اگر بگويد: (با يكى از اين دو مال مضاربه كن) و هردو به يك مقدار باشد، صحيح خواهد بود. 2 ـ بايد مقدار سرمايه و خصوصيات آن را تعين كند، مثلاً بگويد: (هزار اشرفى طلا). 3 ـ بايد سهم عامل را تعيين كند، امّا اگر بگويد: (با اين مال تجارت كن، هر قدر فلانى به عامل خود مىدهد، براى تو باشد) در صورتى كه مقدار آن را ندانند صحيح نيست. 4 ـ بايد سهم عامل مشاع باشد، يعنى نصف يا ثلث و مانند آن، پس اگر بگويد: (با اين مال تجارت كن و صد تومان از سود را بردارد) صحيح نيست. 5 ـ بايد فقط مالك و عامل در سود شريك باشند، پس اگر مقدارى از آن را براى شخص ديگرى قرار دهند، باطل است، مگر به نحو شرط باشد. 6 ـ بايد عامل، مال را در تجارت صرف كند، پس اگر پولى را به عامل بدهد تا آن را در زراعت مصرف نمايد و در سود شريك باشند مضاربه نيست، گرچه معامله صحيح است.

مسأله 2456: لازم نيست سرمايه، طلا يا نقرهٴ سكه دار باشد. و اگر با جنس يا طلا و نقره اى كه سكه نخورده است و يا پولهاى رايج امروزى مضاربه كند صحيح است و همچنين لازم نيست پولى كه صاحب مال مىدهد، عين موجود باشد و اگر بدهى بر گردن عامل داشته باشد، مىتواند آن را سرمايه قرار دهد.

مسأله 2457: صاحب مال و عامل، هر وقت بخواهند، مىتوانند معامله را بر هم بزنند، خواه قبل از شروع درعمل باشد، يا بعد از آن، سودى حاصل شده باشد، يا نه.

مسأله 2458: اگر صاحب مال يا عامل بميرد، معامله بهم مىخورد.

مسأله 2459: عامل اگر در نگهدارى پول، كوتاهى و زياده روى ننمايد و اتفاقا سرمايه تلف شود، ضامن نيست و چنانچه مالك ادعا كند كه عامل در حفظ مال كوتاهى كرده، عامل مىتواند قسم بخورد و تبرئه شود.

مسأله 2460: اگر در مضاربه، تجارت خاصى را تعيين كنند، عامل نمىتواند تجارت ديگرى در پيش گيرد و چنانچه تجارتى تعيين نكرده باشند، عامل بايد سرمايه را در تجارتى كه معمول است، صرف نمايد.