|
قرآن كتاب آسمانى |
|
قرنها پيش در عصر حكومت خدايان ساختهٴ دست بشر، در دوران گسترش فرهنگ سياه شرك و بت پرستى بر سراسر گيتى، در كوير خشك و لم يزرع حجاز، از ميان ملّتى عقب افتاده كه كج فكريها، اختلافات، تبعيضها وگمراهيها محور آداب و رسوم اجتماعى آنان بود، به درجه اى كه زنده به گور كردن دختران بىگناه، مايه افتخار قرار مىگرفت. در اين شرايط و اوضاع سهمگين و پر اضطراب، مرد بزرگوارى به امر خداوند، زنجير و يوغ اسارت و بردگى را از افكار ناتوان جهانيان برداشت و با دستورات الهى خود توانست در كالبد امّتى عقب افتاده و يا به عبارت ديگر ملتى مرده، روح تمدن، عظمت و آقايى بدمد، تاريكيهاى نادانى و نارسايى هاى فكرى را بامشعل ايمان و هدايت محو و نابود سازد و با گسترش علم و دانش، اجتماع مملو از جهل، انحراف، هرج و مرج، تعدّى و طغيان و تبعيض هاى ناروا را به جامعه اى صالح و سعادتمند تبديل نمايد. آرى! آيين جاودانه او مكمّل اديان گذشته بود و تا قيامت پايدار خواهد ماند. و قرآن كه منشور الهى و سند زنده و جاويد حقانيت اوست براى تأمين سعادت دنيوى و اخروى مردم نازل گرديد. قرآن، علاوه بر محتواى الهى آن، معجزهٴ آسمانى است، زيرا رمز تحدّى قرار گرفته و با نداى رسا و پرصلابت، مردم را به آوردن مانند آن دعوت نمود، با آنكه مردم حجاز از چشمهٴ لطافت ذوق و شيرينى بيان بهره مند بودند و فصاحت و بلاغت آنها در جايگاهى بلند و مكانى عالى قرار داشت، قدرت رويارويى با قرآن را نداشتند. وگرنه هنگام بعثت و ظهور قرآن به جاى برخوردهاى خشن و مبارزات مسلّحانه، بسيار ساده بود كه با الفاظ زيبا و تركيب جملات زبان مادرى خويش به ميدان آمده و با قرآن مقابله مىكردند، زيرا قرآن خود، مخالفين را به معارضه و مقابله از نظر گيرايى بيان، شيوايى جمله ها، برترى اسلوب و سطح عالى فصاحت و بلاغت دعوت مىنمود، اما متخصّص فن ادب و شعراى بزرگ و خطباى نامى آن زمان كه هنوز بر جهان ادبيات عرب سيطره اى شگفت آور دارند و از بزرگان و نوابغ اين فن شمرده مىشوند، پس از ملاحظه تركيب زيباى قرآن كه از حدّ و توان بشرى خارج بود، شبانه سندهاى افتخار خود را كه با آب طلا بر پارچه هاى مصرى نوشته بودند از استار كعبه جمع آورى نمودند، چون به روشنى دريافتند كه بليغ ترين مردمان نيز قدرت، بر ارائه نظير آن را ندارد، دشمنان پرستيز و پرخاشگر پيامبر، حسرت گرفتن يك اشتباه و لغزش ادبى را با خود به گور بردند. و به گواهى تاريخ، دانشمندان ادب و نويسندگان نامى هر زمان، جرأت برابرى باقرآن را نداشته و به اعجاز قرآن اعتراف نموده اند.آرى، قرآن فروغى جاودانه است كه راه هدايت انسان به سوى انسانيّت، خوشبختى، سعادت و نجات را به استوارترين كيفيت نشان داده: (اين قرآن مردم را به درست ترين و استوارترين راه، هدايت مىكند و نيكوكاران شايسته و با ايمان را به دريافت پاداشى بزرگ بشارت مىدهد)(1). و به جهتى كه قرآن اين معجزه جاويد پيامبر تابشى است فروزنده و شعاعى است تابان و برخاسته از پرتو وحى و الهام خداوندى، اين پديده وحى هرگز به خاموشى نخواهد گراييد: (ما خودمان اين قرآن را فرستاديم و به تحقيق ما نگهدار آن خواهيم بود)(2). قرآن تحريف نشده شكى نيست كه مسلمين اهتمام خاصى به كتاب آسمانى خود دارند و اين ناشى از علاقه و شيفتگى آنان نسبت به قرآن است، در آغاز بعثت عنصر والا و مقام باارزش اجتماعى در گرو فصاحت و بلاغت بود و قرآن هم از نظر اين فن و هم از نظر محتوا و عظمت معانى به حدّى بود كه سخنوران عرب و متخصّصين رشته ادب، درك مىكردند كه اين آيات با سروده هاى دوران جاهلى، معلّقات، خطابه و سخنان دلپسند قابل قياس نيست، نه شكل ظاهرى شعر را دارد و نه آن وزن و قافيه را داراست و مىفهميدند، آنچه كه هست كاملاً بىسابقه بوده، مشركين نسبت سحر به قرآن و ساحر به پيامبر دادند تا با اين ترفند مردم را از اطراف پيامبر(ص) دور كنند، اما با تمام اين تبليغات زهرآگين، شهرت دعوت پيامبر و آيات مباركى كه تلاوت مىكرد روز به روز بيشتر مىشد، حتى گروهى از كفار با آنكه به پيامبر ايمان نداشتند، براى تأمين و فرو نشاندن عطش ذوق خود، پنهانى اطراف خانهٴ پيامبر مىنشستند و به آياتى كه آن حضرت تلاوت مىفرمود گوش فرا مىدادند. مسلمانان از مرد و زن، بزرگ وكوچك به حفظ قرآن مىپرداختند و با تلاوت و تكرار آيات آسمانى، روح هيجان زدهٴ خود را آرامش مىدادند و درس خوشبختى مىآموختند، نتيجه آنكه از ابتداى بعثت، مخالف و موافق، دوست و دشمن، آيات قرآن را مىشنيدند و بسيارى حفظ مىكردند، بنا بر اين قرآن در انحصار گروه خاصى نبود، از همان آغاز همه مسلمانان به آن دسترسى داشتند، آياتش را در نماز و غير نماز مىخواندند، به آنها استدلال مىكردند و به يكديگر تعليم مىدادند، به صورتى كه هر آيه اى را يكى دو روز پس ازنزولش، بيشتر اصحاب حفظ كرده بودند. از طرفى گروه قابل توجّهى از ياران و پيروان پيامبر(ص) به حفظ و قرائت قرآن اشتغال داشتند، و بعنوان (قرّاء) در بين مسلمين معروف بودند، گروه ديگرى نيز كه در رأس آنها اميرالمؤمنين(ع) قرار داشت به عنوان (كتّاب وحى) و نويسندگان آيات قرآن بوده و آنچه را از قرآن مجيد نازل مىشد، با حضور پيامبر(ص) و به دستور حضرتش به ترتيبى كه امر مىفرمود در الواح مخصوص مىنوشتند، اين امر تحت نظارت و مواظبت دقيق شخص پيامبر(ص) انجام مىگرفت كه حتى پس از نوشته شدن آيات، مىفرمود بر او بخوانند تا به طور صحيح نگارش يافته باشد. بدون ترديد نام بيشتر سوره هاى قرآن، در زمان پيامبر معروف بود و شخص پيامبر، محل هر سوره و هر آيه اى را تعيين مىفرمودند، حتى دسته بندى سوره ها مانند سور طوال، مئين و مثانى نيز در آن زمان معمول شده بود، حضرت نام سوره هاى قرآن را برده و ثواب قرائت هركدام را فرموده بود. و عبدالله بن مسعود، ابى بن كعب و ديگران چندين مرتبه، قرآن را خدمت پيامبر ختم كرده و تمام آن را خوانده بودند. از طرفى آنچه از قرآن نازل مىگشت در جاى مخصوصى از مسجد گذاشته مىشد تا مسلمانان از روى آن بنويسند و بدين وسيله، قرآن در دسترس همگان بود.آرى! خوشبختانه قرآن به دليل نظارت دقيق و مستمر پيامبر(ص) در جمع آورى، ضبط و حفظ آن و همچنين عشق عجيب مسلمانان به آن و در اختيار همگان بودن، اصالت اين كتاب جاودان آسمانى مسلّم و پابرجاست، برخلاف كتب عهدين كه تورات هزار سال و انجيل سيصد سال در دست مردم نبود و دستخوش حوادث و انقلابات سياسى و نظامى قرار گرفت و بعد از گذشت سالها گردآورى شد. امّا كتاب آسمانى مسلمانان از هنگام نزول همين بوده و اكنون نيز به همان ترتيب مىباشد، به هيچ وجه دستخوش نقص و يا زيادتى نشده و در زمان حيات پيامبر(ص) به همين كيفيت امروزى جمع آورى گرديد، علماى بزرگ شيعه در طول تاريخ، با صراحت هرچه تمامتر اصالت، سنديت و عدم تحريف قرآن را بيان داشته اند، چنانچه محدّث بزرگوار شيخ صدوق، فقيه عاليقدر شيخ مفيد و بزرگانى چون سيد مرتضى، شيخ الطائفه شيخ طوسى، مفسّر كبير شيخ طبرى و ساير علماى مذهب تشيّع با قاطعيت شبههٴ تحريف قرآن را رد كرده اند. نتيجهٴ بحث اينكه: قرآن، اين كتاب آسمانى و معجزهٴ جاويد پيامبر(ص) هيچ گونه خللى در آن راه نيافته و آنچه كه امروزه در دست ماست، همان قرآنى است كه بر پيامبر اكرم(ص) نازل شده و از هرگونه تغيير و تحريفى مصون مانده است و پيشوايان معصوم ما نيز همين قرآن در دست مسلمين را، معيار شناسايى حق از باطل دانسته، آنچه را با قرآن موافق نيست مردود دانسته، دستورالعملها و سفارشات زيادى نسبت به اين كتاب مقدّس فرموده اند، از جمله: تأكيد بر فراگيرى قرآن، عمل به قرآن، پاداش خواندن قرآن، لزوم احترام به قرآن، آداب تلاوت قرآن، نگهدارى قرآن، گوش فرا دادن به قرآن و ...، كه به گوشه اى از اين روايات در مقدمهٴ رسالهٴ (المسائل الاسلامية) اشاره شده است.
|
|
1 ـ سورهٴ اسراء: 9. 2 ـ سوره حجر: 9. |