برخى از اصطلاحات شرعى رساله

برخى از واژه هاى شرعى رساله
آبى كه بر زمين جريان دارد، مانند آب چشمه، قنات و رودخانه، به مسأله 31 مراجعه شود.	آب جارى:
آبى كه اگر در ظرفى بريزند در مجموع 27 وجب يا بيشتر شود.	آب كر:
آبى كه از كر كمتر باشد و از زمين نجوشد.	آب قليل:
آبى كه از چيزى گرفته شود و يا با چيزى مخلوط گردد.	آب مضاف:
آب خالص، كه نه از چيزى گرفته شده و نه با چيزى مخلوط گشته است.	آب مطلق:
وسط، در بين.	اثنا:
به طور كلّى، قطع نظر از جزئيات.	اجمالا:
كسى كه در مقابل دريافت مزد، كارى انجام دهد.	اجير:
احتمالى كه در نظر عقلا و مردم بجا باشد.	احتمال عقلايى:
احتياطى كه بهتر است به آن عمل شود و مىتوان آن را ترك كرد.	احتياط مستحب:
احتياطى كه بايد به آن عمل كرد.	احتياط واجب:
بنا بر احتياط.	احتياطا:
بنا بر احتياط.	احوط:
احتياطى كه سزاوار است رعايت شود.	احول اولى:
مستحبّات و مكروهات.	آداب:
اجازه.	اذن:
خويشان.	ارحام:
عمل مستحبّى كه مردها بعد از بول انجام مىدهند، به مسألهٴ 77 مراجعه شود.	استبراء:
پاك نمودن حيوانى كه به خوردن نجاست عادت كرده باشد.	استبراء حيوان:
لذّت بردن، بهره بردن.	استمتاع:
بالا كشيدن آب در بينى.	استنشاق:
از روى اشتباه.	اشتباها:
پايه هاى اعتقادى دين، كه عبارت است از: توحيد، عدل، نبوّت، امامت و معاد.	اصول دين:
ناچارى.	اضطرار:
كودكان.	اطفال:
دوباره بجا آوردن.	اعاده:
خوردن مردار.	اكل ميته:
پيشنماز.	امام جماعت:
امركننده.	آمر:
خوددارى.	امساك:
شخص مورد اطمينان.	امين:
كفّارى كه داراى كتاب آسمانى هستند، يعنى: مسيحيان، يهوديان و زردشتيان.	اهل كتاب:
فرزندان.	اولاد:
جمع ولىّ سرپرستان.	اولياء:
آزار، اذيّت.	ايذاء:
داخل، درون.	باطن:
دور.	بعيد:
كسانى كه عليه امام معصوم(ع) قيام كنند.	بغاة:
ادرار.	بول:
دو شاهد عادل.	بيّنه:
ترك كننده.	تارك:
داراى اجزاى كامل.	تامّ الاجزاء:
تردّد.	تامّل:
بول و غايط كردن.	تخلّى:
كشتن حيوان به دستور شرعى.	تذكيه:
خاك حرم امام حسين(ع).	تربت امام حسين(ع):
آنچه بر حايض لازم است ترك كند.	تروك حايض:
به ملكيّت در آوردن.	تصاحب:
از بين رفتن.	تضييع:
پاك كردن.	تطهير:
چندبار.	تعدّد:
تجاوز، زياده روى.	تعدّى:
قيد كردن.	تقييد:
وظيفهٴ شرعى.	تكليف:
از بين رفتن.	تلف:
جايى را وطن خويش قرار دادن.	توطّن:
تيمّم به جاى غسل.	تيمّم بدل از غسل:
تيمّم به جاى وضو.	تيمّم بدل از وضو:
شخص مورد اطمينان.	ثقه:
يك سوّم.	ثلث:
نادان، كسى كه چيزى را نمىداند.	جاهل:
كسى كه چيزى را نمىداند و در ندانستن، كوتاهى نكرده است.	جاهل قاصر:
كسى كه چيزى را نمىداند ولى در ندانستن كوتاهى كرده باشد.	جاهل مقصّر:
چيزى كه با آن زخم يا شكستگى را مىبندد، يا دارويى كه بر زخم مىگذارند، به مسألهٴ 369 مراجعه شود.	جبيره:
پدر بزرگ.	جدّ:
مادر بزرگ.	جدّه:
جايزه.	جعاله:
نزديكى و مقاربت.	جماع:
كسى كه غسل جنابت بر او واجب است.	جنب:
نادانى، ندانستن.	جهل:
نياز.	حاجت:
گوشه هاى قرآن، كنار صفحه ها.	حاشيهٴ قرآن:
مرجع تقليد، مجتهد جامع الشرايط.	حاكم شرع:
اندازه.	حدّ:
كيفرى كه دين اسلام نسبت به بعضى گناهان مقرّر فرموده است.	حدّ شرعى:
چيزى كه وضو را باطل مىكند.	حدث:
چيزى كه وضو را باطل مىكند.	حدث اصغر:
چيزى كه غسل را واجب مىكند.	حدث اكبر:
كارى كه بايد ترك شود و انجام آن جايز نيست.	حرام:
حيوانى كه خوردن گوشت آن جايز نيست.	حرام گوشت:
جايز.	حلال:
حيوانى كه خوردن گوشت آن جايز است.	حلال گوشت:
زندگانى.	حيات:
اشتباه.	خطا:
گوينده.	خطيب:
كشورى كه در حال جنگ با مسلمانان است.	دارالحرب:
پشت.	دبر:
خون بها.	ديه:
كشتن.	ذبح:
تقريبا نيم متر.	ذراع:
عهده.	ذمّه:
به اميد آنكه مورد خواست خدا باشد.	رجاى مطلوبيّت:
برگشت.	رجوع:
جواب سلام.	ردّ تحيّت:
نم.	رطوبت:
كشاورزى.	زراعت:
برطرف شدن نجاست.	زوال نجاست:
سجده اى كه براى آيه هاى سجدهٴ قرآن، واجب مىشود.	سجدهٴ تلاوت:
از روى اشتباه، غير عمدى.	سهوا:
سورهٴ (قل هو الله احد).	سورهٴ توحيد:
خداوند متعال، پيامبر(ص) و ائمّهٴ معصومين(ع) كه احكام شرعى را دستور فرموده اند.	شارع:
شراب خوارى.	شرب خمر:
از نظر شرع.	شرعا:
ترديد.	شك:
شكى كه درنظر عقلا معتبر باشد.	شك عقلايى:
(أشهد أن لااله الاّ الله و أشهد أنّ محمّدا رسول الله).	شهادتين:
تقريبا سه كيلو گرم.	صاع:
صحيح بودن.	صحّت:
كودك، بچهٴ نابالغ.	صغير:
لفظ مخصوصى كه در عقد خوانده مىشود.	صيغهٴ عقد:
پاكى.	طهارت:
روى، آشكار.	ظاهر:
آنچه از ظاهر روايات استفاده مىشود.	ظاهرا:
گمان.	ظنّ:
ناتوان.	عاجز:
نيستى، نبودن.	عدم:
در نظر مردم.	عرفا:
سختى، تنگنا.	عسر و حرج:
بخشش.	عفو:
از روى عمد.	عمدا:
كار.	عمل:
لجاجت.	عناد:
پيمان بستن با خدا.	عهد:
همسر.	عيال:
كسانى كه نان خور انسان مىباشند.	عيالات:
چيزى كه ذاتا نجس است، مانند بول و خون.	عين نجس:
مدفوع.	غايط:
بىتوجّهى.	غفلت:
بررسى، تحقيق، جستجو.	فحص:
نمازى كه به تنهايى خوانده مىشود، نه با جماعت.	فرادا:
بزرگترين دائرة المعارف فقه شيعه در بيش از 135 جلد، از همين مؤلّف محترم.	الفقه:
فرج.	قبل:
سوگند.	قسم:
براى انجام فرمان خداوند و تقرّب به درگاه الهى.	قصد قربت:
بعداً بجا آورد.	قضا كند:
در قلب.	قلبا:
گفته، سخن.	قول:
حسّ بويايى.	قوّهٴ شامّه:
سرپرست.	قيّم:
گناهانى كه به روشنى، كبيره بودن آنها ثابت شده است.	كبائر ضروريّه:
كسى كه به چيزى اهميّت نمىدهد.	لاابالى:
تأكيد شده.	مؤكّد:
سرمايه.	مال التجاره:
كسى كه در نماز، به امام جماعت اقتدا كرده است.	ماموم:
كارى كه انجام و ترك آن يكسان است، غير غصبى.	مباح:
چيزهايى كه وضو را باطل مىكند.	مبطلات وضو:
معمول.	متعارف:
دارا.	متمكّن:
چيزى كه نجس شده است.	متنجّس:
كسى كه توليت چيزى را به عهده دارد.	متولّى:
كسى كه مىتواند احكام شرعى را استنباط كند.	مجتهد:
كسى كه جنايتى بر او شده است.	مجنى عليه:
ريش، موى صورت.	محاسن:
كسى كه در خواب، منى از او بيرون آيد.	محتلم:
اشكال شرعى.	محذور شرعى:
مورد اشكال.	محلّ تامّل:
محلّ بيرون آمدن، جاى خروج.	مخرج:
تقريبا 750 گرم.	مدّ:
ادّعا كننده.	مدّعى:
كسى كه عليه او ادّعايى شده است.	مدّعى عليه:
كسى كه از دين برگشته است.	مرتدّ:
لمس كردن.	مسّ:
كسى كه چيزى را اجاره مىكند.	مستاجر:
كارى كه انجام آن بهتر است.	مستحب:
توالت، دستشويى.	مستراح:
شنوندگان.	مستمعين:
كشيدن دست.	مسح:
حتمى و يقينى.	مسلّم:
حرمهاى امامان معصوم(ع).	مشاهد مشرّفه:
در برگيرنده.	مشتمل:
سختى.	مشقّت:
مورد شك و ترديد.	مشكوك:
آنچه بيشتر علما بر آن عقيده دارند.	مشهور علما:
ناچار، كسى كه ضرورتى براى او پيش آيد.	مضطر:
گردانيدن آب در دهان.	مضمضه:
بدون قيد و شرط.	مطلق:
پاك كننده ها.	مطهّرات:
اعتكاف كننده.	معتكف:
كسى كه داراى عذر مقبولى است.	معذور:
داراى عيب.	معيوب:
گول خورده.	مغبون:
ضرر، آنچه موجب فساد مىشود.	مفسده:
همراه.	مقارن:
كشته.	مقتول:
كسى كه از مجتهد تقليد مىنمايد و به دستور اوعمل مىكند.	مقلّد:
كارى كه ترك آن بهتر است.	مكروه:
شخص بالغ و عاقلى كه مورد تكليف الهى قرار مىگيرد.	مكلّف:
بازى كردن.	ملاعبه:
ملاقات كننده، برخوردكننده.	ملاقى:
نزاع، درگيرى.	منازعه:
نجس كننده.	منجّس:
كسى كه نماز را تنها مىخواند، نه با جماعت.	منفرد:
سود.	منفعت:
انكار كننده.	منكر:
ناپسند، بدى.	منكر:
بديها، زشتيها.	منكرات:
مايعى كه هنگام شهوت از انسان خارج مىشود، به مسألهٴ 393 مراجعه شود.	منى:
زمين خشك و باير، زمينى كه مالك نداشته باشد.	موات:
معيارها.	موازين:
سبب.	موجب:
كسى كه ديگرى را وكيل خود مىنمايد.	موكّل:
مرده.	ميّت:
نماز مستحب.	نافله:
نهى كننده.	ناهى:
كسى كه كارى را به جاى ديگرى انجام دهد.	نايب:
انسان يا حيوانى كه ذاتا نجس است، مانند كافر، سگ وخوك.	نجس العين:
پيمان بستن با خدا.	نذر:
طلا و نقره.	نقدين:
نمازى كه در وقت خود بجا آورده شود.	نماز ادا:
نمازى كه خارج از وقت آن، خوانده شود.	نماز قضا:
نمازهاى واجب شبانه روز، كه در مسألهٴ 797 گذشت.	نماز يوميّه:
قصد انجام كار.	نيّت:
به قصد اينكه اگر خداوند دستور داده باشد، اين كار را انجام مىدهم.	نيّت رجاء:
تنها به قصد تقرّب به درگاه الهى، بدون اينكه خصوصيّتى را قيد نمايد.	نيّت قربت مطلقه:
بىاحترامى.	هتك:
كارى كه بايد انجام شود.	واجب:
واجبى كه اگر يكى، آن را انجام دهد، از ديگران ساقط مىشود.	واجب كفايى:
كسى كه ازانسان ارث مىبرد.	وارث:
فقط آنچه را نيّت كرده، نه چيز ديگر.	وجه تقييد:
جمع وارث، كسانى كه از انسان ارث مىبرند.	ورثه:
كسى كه انسان به او وصيّت مىكند.	وصى:
نزديكى و مقاربت.	و طى:
وقتى كه كفّاره بر او واجب مىشود.	وقت تعلّق كفّاره:
كسى كه اختيار انسان با اوست، سرپرست.	ولىّ:
زنى كه ديگر خون حيض نمىبيند، يعنى اگر سيّده است شصت سال و اگر سيّده نيست پنجاه سال او تمام شده باشد، به مسألهٴ 484 مراجعه شود.	يائسه: